Dünyanın en pahalı savunma sanayi yatırımına dönüşen Müşterek Taaruz Uçağı F-35 projesi, ABD dışında birçok ülke tarafından da tercih ediliyor. Ancak süreçle ilgili krizler bitmek bilmiyor. Hatırlanacağı üzere Türkiye, bir dönem üretici ortağı olduğu ancak Rusya’dan alınan S-400 hava savunma sistemi sonrası ortaya çıkan krizin ardından projeden çıkarılmıştı. Benzer bir durum, ABD’nin Ortadoğu’daki ortağı Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) için de geçerli olabilir.

Ayrıca Bkz.DARPA, düşman dronlarını etkisiz hale getiren pembe renkli bir karışım geliştirdi

ABD’den yaklaşık 23 milyar dolar değerinde F-35 ve insansız hava aracı almayı planlayan ve bu anlamda ülke yönetimiyle anlaşan BAE’nin telekomünikasyon alanında Çinli şirketlerle gittiği işbirliğinin sıkıntı yaratabileceği düşünülüyor. Bu alanda Çin merkezli Huawei ile anlaşan BAE’nin ülkeyle kurduğu ortaklığı sonlandırması ve ABD’nin ülke yöneticilerine farklı alternatif arayışına gitmesi gerektiği yönünde baskı yaptığı belirtiliyor.

Trump döneminde de çözülememişti

Aslında Trump döneminden kalma bir konu olan hususla ilgili ise BAE tarafından net bir cevap verilmiş değil. Bazı kaynaklar, ABD’nin 2026 ya da 2027 olarak ön gördüğü F-35 teslim dönemine kadar BAE telekomünikasyon ağlarından çıkarılmasını istediği Huawei teknolojisi için Arap ülkesinin ek süreye ihtiyaç duyduğunu dile getirmiş. BAE’ye göre Çin teknolojisi karşısına konumlandırılacak çok daha uygun alternatifli bir çözüm bulunması gerek.  Söz konusu alternatifler arasında Samsung, Ericsson ve Nokia gibi şirketlerin adı geçiyor.

ABD’nin uzak doğu ülkesi Çin’in Ortadoğu’da nüfuzunu artırma çabalarına karşı bir hamle olduğu anlaşılan gelişme için ne tür adımlar atacağı ise ayrı bir merak konusu. Zira ülkenin Ortadoğu planları için önemli bir ortak olarak gördüğü ve son dönemde İsrail’le başlayan yakınlaşmanın merkezinde olan BAE, Çin ile de oldukça yakın ticari ilişkiler içinde. Savunma sanayinde de vuku bulan bu yakınlaşma, acaba ABD’nin ülkemizle yaşadığı soruna benzer bir problemi BAE ile de yaşamasına neden olabilir mi?

Bu konuda farklı görüşler olsa da uzmanlar, ABD’nin BAE’ye F-35 satmaktan vazgeçebileceğini ifade ediyor. Hâlihazırda ABD içinde de eleştiri seslerinin oldukça fazla yükseldiği F-35 projesi için olası pazarların kaybedilmesi ise Kuzey Amerika ülkesini daha da sıkıntıya sokabilir. Bakalım önümüzdeki süreç ne şekilde işleyecek.