Ember'in analizine göre, Şubat 2024 ile Nisan 2025 arasında iletim seviyesinden yapılan bağlantı başvurularının yüzde 65’i, şebeke yetersizliği nedeniyle reddedildi. Eylül 2024’ten bu yana iletim düzeyinde yeni kapasite açılmadığı dikkate alındığında, güneş enerjisinde lisanslı projelerin önünde ciddi bir tıkanma oluşmuş durumda.

En hızlı kapasite artışı

Bu potansiyelin yaklaşık yüzde 46’sı, yüksek güneşlenme oranına sahip bölgelerdeki barajlı hidroelektrik santrallerde yoğunlaşıyor. Bu durum, kuraklık dönemlerinde üretimi düşen HES’ler için hibrit modeli stratejik bir dengeleme aracı haline getiriyor.

Regülasyon şart

Lisanssız santrallerin büyük bölümü güneş enerjisine dayanıyor. Mayıs 2025 itibarıyla, lisanssız santrallerdeki 20.3 GW’lık kapasitenin yüzde 96’sı güneşe ait. Lisanslı güneş enerjisi kapasitesi ise sadece 2.3 GW düzeyinde.

Ayrıca Bkz.Çin'in güneş enerjisi kapasitesi 1 TW'ı aştı

Mevzuata göre hibrit projeler, ana üretim kaynağına göre kapasiteyle sınırlanıyor. Bir santral, kurulu gücü ne olursa olsun en fazla 100 MW’lık hibrit kapasite alabiliyor. Ayrıca mevcut düzenleme, hibrit güneş santrallerinin sadece ana santralin bulunduğu alan içinde veya bitişiğinde kurulmasını zorunlu kılıyor. Bu kural, özellikle hidroelektrik santraller için büyük bir engel oluşturuyor. Ember, bu kısıtlamanın kaldırılarak aynı trafo merkezi içinde başka bir yere kurulumun önünün açılması gerektiğini savunuyor.

Her şeye rağmen hibrit santrallere ilgi artıyor. Ember, 2024 itibarıyla Türkiye’de faaliyette olan 25 hibrit güneş santrali tespit etti. Bu santraller, bağlandıkları rüzgar ve hidroelektrik santrallerin üretimini ortalama yüzde 14 oranında artırdı. Ancak son dört yılda lisansı verilen 3.5 GW’lık hibrit güneş projesinin sadece 1.4 GW’lık bölümü kuruldu.