|
< Resime gitmek için tıklayın > Çinli dev Alibaba, şimdiye kadarki en gelişmiş yapay zeka modeli Qwen4-Max'i tanıttı. Yeni model, daha güçlü akıl yürütme yetenekleri sunarken görev başına ortalama maliyeti yüzde 60'tan fazla azaltıyor. Şirket ayrıca siber güvenlik ve biyolojik risklere karşı yeni önlemler aldığını açıkladı. Daha az kaynakla daha yüksek performans sunuyorAlibaba'nın yeni amiral gemisi modeli Qwen4-Max, 2,4 trilyon parametreye sahip. Bu değer, önceki nesil Qwen3.8-Max ile aynı olsa da yeni modelin çalışma biçiminde önemli bir değişiklik bulunuyor. Qwen4-Max, her token için toplam parametrelerin yalnızca 71 milyarını etkinleştiriyor. Bu da önceki modele kıyasla yaklaşık yüzde 25 daha az parametrenin kullanılması anlamına geliyor.
Yeni model, Mixture of Experts (MoE) mimarisi üzerine inşa edimiş durumda. Yerel görsel işleme desteği ve 1 milyon tokenlık bağlam penceresi de modelin öne çıkan özellikleri arasında. Alibaba, Qwen4-Max'in önceki modele kıyasla daha az token kullanarak daha iyi sonuçlar üretebildiğini belirtiyor. Şirketin Work360 adlı kurum içi değerlendirmesinde model, önceki nesle göre yaklaşık yüzde 10 daha yüksek performans göstererek 52,69 puana ulaştı. Bu testte token kullanımı yüksek performans modunda yüzde 24, yüksek modda ise yüzde 35 azaldı. Terminal-Bench 4.0 testinde ise aynı oranlar sırasıyla yüzde 48 ve yüzde 49 olarak açıklandı.
Verimlilikteki artışın maliyetlere de yansıdığı belirtiliyor. Work360 değerlendirmesinde bir görevin ortalama maliyeti 4,43 dolardan 1,67 dolara geriledi. Böylece görev başına maliyet yüzde 60'tan fazla azalmış oldu. Unreal Engine ile oynanabilir oyunlar geliştirebiliyorAlibaba, Qwen4-Max'in yalnızca metin ve kod üretmekle sınırlı olmadığını, profesyonel yazılımları kullanarak somut projeler ortaya çıkarabildiğini gösteren örnekler paylaştı. Model, Blender üzerinden 3D nesneler ve sahneler oluşturabiliyor. Geometrik modelleme, malzeme belirleme, ışıklandırma ve render gibi aşamaları birbirine bağlayarak bir tasarımı tamamlayabiliyor. Üstelik oluşturduğu dijital modeller 3D baskı yoluyla fiziksel nesnelere dönüştürülebiliyor. < Resime gitmek için tıklayın > Oyun geliştirme tarafında ise Unity, Unreal Engine ve Godot gibi popüler oyun motorlarıyla çalışabiliyor. Kullanıcının doğal dilde verdiği talimatları takip ederek sahneleri oluşturabiliyor, oyun mekaniklerini kodlayabiliyor, karakterleri ve görsel varlıkları entegre edebiliyor. Ardından oyunu çalıştırarak kamera takibi, karakter animasyonları, ışıklandırma ve görsel efektler gibi ayrıntıları test sonuçlarına göre iyileştirebiliyor. https://x.com/Alibaba_Qwen/status/2122148142305226843 Alibaba'nın paylaştığı otomotiv üretimi örneğinde Qwen4-Max, üretim hattı planlamasından parça tasarımına ve işleme süreçlerinin doğrulanmasına kadar farklı aşamalarda kullanıldı. Model, üretim hattının iki boyutlu planlarını ve süreç verilerini kullanarak üç boyutlu modeller oluşturabiliyor, üretim sürelerini simüle edebiliyor. Bu sistem sayesinde bir iş parçasının üretim programlaması için gereken manuel çalışma süresi 475 dakikadan 24 dakikaya indirildi. Yaklaşık yüzde 95'lik zaman tasarrufu, modelin fiziksel üretim süreçlerinde de kullanılabileceğini gösteriyor. Bilimsel araştırmalarda 48 saat kesintisiz çalıştıQwen4-Max'in öne çıkan diğer yeteneklerinden biri de uzun süreli görevleri bağımsız biçimde yürütebilmesi. Alibaba, modelin yeni nesil yarı iletken çiplerin soğutulmasında kullanılabilecek bir molekülü keşfetmek için 48 saat boyunca kesintisiz çalıştığını açıkladı. Deep Principle'ın Mira platformunda gerçekleştirilen çalışmada model, 2,7 milyon aday molekülü değerlendirdi. Molekül tasarımı, sentez, test ve sonuçlara göre yeniden tasarım aşamalarını içeren dört döngünün ardından yeni bir soğutucu molekül geliştirildi. Molekülün laboratuvar ortamında sentezlendiği ve deneysel olarak doğrulandığı belirtildi. Ayrıca Bkz.Jensen Huang, Nvidia CEO koltuğuna geri dönmek için harekete geçti Alzheimer hastalığı üzerine yürütülen başka bir araştırmada da Qwen4-Max, hedef belirleme ve molekül tasarımından hesaplamalı değerlendirmeye kadar farklı aşamaları üstlendi. Model bu süreçte 454 araç çağrısı gerçekleştirdi ve 3.239 değerlendirme yaptı. Toplam 24 aday molekül tasarlayarak bunları optimize etti. Ancak bu çalışmadaki sonuçların laboratuvar deneyleriyle henüz doğrulanmadığını belirtmek gerekiyor. Qwen4-Max'in tanıtımında performans ve maliyet iyileştirmelerinin yanı sıra güvenlik önlemleri de öne çıktı. Alibaba, modelin eğitim verilerini hazırlarken saldırı amaçlı siber yetenekleri filtrelediğini, buna karşılık güvenlik açıklarını tespit etme ve giderme gibi savunma odaklı becerileri koruduğunu açıkladı. Qwen5 için 10 trilyon parametre hedefiAlibaba, Qwen ailesini büyütmeye yönelik uzun vadeli planlarını da sürdürüyor. Şirketin büyük dil modeli ekibinin başındaki Liu Dayiheng, eylül ayında Qwen4, Qwen4.5 ve Qwen5 serilerini kapsayan yol haritasını paylaşmıştı. Bu planın en dikkat çekici aşaması Qwen5 olacak. Alibaba, yeni nesil modelin 5 trilyon ila 10 trilyon parametre arasında bir büyüklüğe ulaşmasını hedefliyor. Bu arada Qwen4-Max'in API erişimi QwenCloud üzerinden açıldı. Modelin giriş fiyatı 1 milyon token başına 1,5 dolar, çıkış fiyatı ise 4,5 dolar olarak belirlendi. Alibaba, bu fiyatların Qwen3.8-Max'e göre daha düşük olduğunu ve önbellekleme maliyetinin yüzde 70 azaldığını belirtiyor. Model ayrıca Qwen Studio, QwenWork ve Qoder üzerinden de kullanılabiliyor. Kaynak:https://qwen.ai/blog?id=qwen4-max |
|
Microsoft, 12 Kasım'da dünya genelinde Outlook ve Microsoft 365 hizmetlerini etkileyen büyük kesintinin nedenini açıkladı. Şirketin yayımladığı ön rapora göre sorun, temmuz ayında ağ geçidi sunucularına yönelik bir yazılım güncellemesiyle sisteme giren hatadan kaynaklandı. İki farklı altyapı sorunuyla birleşen bu hata, Microsoft'un ağ geçidi sunucularının yüzde 80'inin yanıt veremez hale gelmesine yol açtı. Sorunun temelinde 3 ayrı sorun varMicrosoft Teams'te yaşanan kısa süreli erişim sorununun ardından başlayan kesinti Outlook, Exchange Online, SharePoint, Teams ve diğer Microsoft 365 hizmetlerini etkiledi. Şirketin ilk müdahale girişimlerinin başarısız olması nedeniyle milyonlarca kullanıcı e-postalarına ve diğer Microsoft 365 hizmetlerine 12 saatten uzun süre erişemedi. Microsoft yöneticisi Charles Lamanna, X üzerinden yaptığı açıklamada kesintinin arkasındaki teknik sorunları ayrıntılı şekilde anlattı. Şirketin ön raporu, arızanın tek bir nedenden kaynaklanmadığını, üç ayrı sorunun aynı anda ortaya çıkmasıyla büyüdüğünü ortaya koydu. Sorunun kaynağı temmuz ayına uzanıyorKesintinin temelinde ise Temmuz 2026'da Microsoft 365 ağ geçidi sunucuları için hazırlanan bir yazılım güncellemesinde ortaya çıkan hata bulunuyor. Bu hata, sunucularda çalışan dahili bir işlemin kilitlenmesine neden oluyordu. Belirli iş yükleri altında ortaya çıkan kilitlenme sonucunda sunucular yanıt veremez hale geliyordu. Microsoft, söz konusu hatanın neden daha önce fark edilmediğini de açıkladı. Şirketin test ortamlarında ağırlıklı olarak daha eski, daha az güçlü ve daha düşük çekirdek sayısına sahip işlemciler kullanılıyordu. Oysa yazılım hatası, daha fazla işlemci çekirdeğine sahip yeni sunucularda daha kolay ortaya çıkıyordu. Güncelleme, Microsoft'un standart testlerinden sorunsuz geçtiği için birkaç hafta boyunca dünya genelindeki sunuculara dağıtıldı. Ancak testlerde karşılaşılmayan hata, uygun koşullar oluştuğunda ciddi bir altyapı sorununa dönüştü. Üç ayrı sorun birleşerek kesintiyi başlattı![]() Bunun yanında ağ geçidi sunucularının toplam kapasitesinin yaklaşık yüzde 14'ü, bir önceki gün yaşanan ve yazılım hatasından bağımsız başka bir sorun nedeniyle zaten kullanılamıyordu. Kalan yüzde 86'lık kapasite normal iş yükünü karşılamak için yeterliydi. Ancak Teams trafiğinin ana ağ geçidine aktarılmasıyla sunucular üzerindeki yük arttı. Artan trafik, mevcut kapasite kaybı ve temmuz ayındaki güncellemeyle sisteme giren yazılım hatası aynı anda devreye girince zincirleme arıza başladı. Böylece başlangıçta belirli sunucuları etkileyen sorun, kısa sürede Microsoft'un genel ağ altyapısına yayıldı. Microsoft'un ağ altyapısı, bir sunucu yanıt vermediğinde trafiği otomatik olarak çalışan diğer sunuculara yönlendiriyor. Normal koşullarda hizmetlerin kesintisiz devam etmesini sağlayan bu mekanizma yaşanan olayda sorunun büyümesine neden oldu. Ayrıca Bkz.Windows 11'de yeni açık keşfedildi: SYSTEM yetkisi kazanabiliyor Yanıt vermeyen sunucuların trafiği diğer sunuculara aktarılınca bu sistemlerin üzerindeki yük de arttı. Artan trafik, aynı yazılım hatasının diğer sunucularda da ortaya çıkmasına neden oldu. İki saatten kısa sürede Microsoft'un ağ geçidi sunucularının yüzde 80'i yanıt veremez hale geldi. Normalde bu tür arızaların farklı kapasite bölümleri ve bölgeler kullanılarak sınırlandırılması gerekiyor. Ancak altyapıdaki başka bir sorun, bu koruma mekanizmalarının zincirleme arızayı durdurmasını engelledi. Sonuç olarak kesinti küresel ölçekte yayıldı. Microsoft'un kurtarma yöntemleri yetersiz kaldıKesinti sırasında Teams, OneDrive, SharePoint ve Office uygulamaları dahil bazı hizmetler, etkilenen ağ geçidi altyapısından ayrılarak çalışmaya devam edebildi. Ancak Exchange Online aynı alternatif altyapıya geçiş imkanından yararlanamadı. Microsoft, mevcut kurtarma mekanizmalarının bu büyüklükteki bir arızayı yönetmek için tasarlanmadığını kabul etti. Mühendisler devre dışı kalan sunucuları yeniden çalıştırmaya başladığında biriken trafik, bu sunucuların tekrar aşırı yüklenmesine ve yanıt veremez hale gelmesine neden oldu. Soruna yol açan yazılım hatasının temmuz ayından beri sistemde bulunması da hatalı güncellemeyi geri almayı zorlaştırdı. Bunun yerine Microsoft, etkilenen yazılım kodunu daha önce sorunsuz çalışan bir duruma döndüren yeni bir düzeltme hazırladı. Şirket, kurtarma sürecinde büyük sunucu gruplarını aşamalı olarak devre dışı bıraktı. Ardından düzeltmeyi uygulayıp sunucuları yeniden başlattı ve sistemleri kademeli olarak tekrar hizmete aldı. Kesinti 74 ülke ve bölgeyi etkilediDownDetector verilerine göre Microsoft hizmetlerindeki kesinti, ilk bir saat içinde 74 ülke ve bölgeye yayıldı. CNN'in Anderson Economic Group verilerine dayandırdığı habere göre olay, on milyonlarca kullanıcıyı etkilerken kaybedilen üretkenlik nedeniyle ekonomik zararın 7 milyar dolara kadar ulaşmış olabileceği tahmin ediliyor. Microsoft, ön raporun ardından teknik ayrıntıları ve benzer kesintilerin önüne geçmek için alacağı önlemleri içeren nihai olay raporunu bu haftanın ilerleyen günlerinde yayımlayacağını duyurdu. |
|
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ekim 2026 dönemine ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini açıkladı. Buna göre ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,8 azalarak 130 bin 697'ye geriledi. Yılın ilk 10 ayında kaydedilen toplam taşıt sayısı ise 1,6 milyon seviyesinde kaldı. Ekim ayında düşüş sert olduTÜİK verilerine göre ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya kıyasla yüzde 18,8 azaldı. Yeni kayıtların yüzde 47,5'ini otomobiller oluştururken motosikletler yüzde 36,4 ile ikinci sırada yer aldı. Kamyonetlerin payı yüzde 10,4, kamyonların yüzde 2,2, traktörlerin yüzde 2 oldu. Minibüsler yüzde 0,9, otobüsler yüzde 0,5 ve özel amaçlı taşıtlar yüzde 0,1 pay aldı. Eylül ayına göre değerlendirildiğinde kamyon kayıtlarında yüzde 11,6, özel amaçlı taşıtlarda ise yüzde 1,2 artış yaşandı. Diğer taşıt türlerinde ise düşüş görüldü. Motosiklet kayıtları yüzde 34,4 ile en sert gerilemeyi kaydederken otobüslerde yüzde 28,8, minibüslerde yüzde 20,8, kamyonetlerde yüzde 16,5, traktörlerde yüzde 5,4 ve otomobillerde yüzde 3,5 düşüş gerçekleşti. Ekim 2025'e kıyasla özel amaçlı taşıt kayıtları yüzde 36,8 artarken kamyonetlerde yüzde 33,2, otomobillerde yüzde 29,1 ve traktörlerde yüzde 28,4 azalma yaşandı. Motosiklet kayıtları yüzde 22,6, minibüsler yüzde 12,3, kamyonlar yüzde 11,2 ve otobüsler yüzde 8,8 geriledi. Böylece yıllık bazda en büyük düşüş kamyonet kayıtlarında görüldü. Türkiye'deki toplam araç sayısı 35,2 milyona ulaştıYeni araç kayıtlarındaki gerilemeye rağmen Türkiye'de trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı artmaya devam etti. Ekim ayı sonu itibarıyla trafikteki toplam taşıt sayısı 35 milyon 189 bin 866 olarak kayıtlara geçti. Bu araçların yüzde 51,7'sini otomobiller oluşturdu. Motosikletlerin payı yüzde 21,9, kamyonetlerin yüzde 14,2 ve traktörlerin yüzde 6,7 oldu. Kamyonlar yüzde 3, minibüsler yüzde 1,6, otobüsler yüzde 0,6 ve özel amaçlı taşıtlar yüzde 0,3 pay aldı. Ayrıca Bkz.Türkiye otomobil üretiminde 13 yıl geriye gitti: Düşüş büyük! Öte yandan ekim ayı sonu itibarıyla Türkiye'de trafiğe kayıtlı 18 milyon 191 bin 90 otomobil bulunuyor. Mevcut otomobil parkının yüzde 31,9'unu dizel, yüzde 31'ini benzinli ve yüzde 29'unu LPG'li modeller oluşturuyor. Hibrit otomobillerin payı yüzde 5,2, tamamen elektrikli otomobillerin payı ise yüzde 2,8 seviyesinde. Ocak-ekim döneminde trafiğe kaydı yapılan 727 bin 317 otomobilin yakıt türlerine göre dağılımında benzinli modeller yüzde 40,4 ile ilk sırada yer aldı. Hibrit otomobiller yüzde 32,1 pay alırken elektrikli otomobillerin oranı yüzde 19,1 oldu. Dizel otomobiller yüzde 7, LPG'li otomobiller ise yüzde 1,4 pay aldı. Bu veriler, yılın ilk 10 ayında kaydedilen yeni otomobiller arasında elektrikli ve hibrit modellerin toplam payının yüzde 51,2'ye ulaştığını gösteriyor. Renault öne çıktıEkim ayında trafiğe kaydı yapılan 62 bin 97 otomobilin markalara göre dağılımında Renault ilk sırada yer aldı. Renault, yüzde 14,5'lik payla ekim ayında en fazla yeni otomobil kaydı gerçekleştirilen marka oldu. Renault'yu yüzde 11,7 ile Togg, yüzde 11,1 ile Volkswagen takip etti. Hyundai yüzde 8,2'lik payla dördüncü, Toyota ise yüzde 5,6 ile beşinci sırada yer aldı. Kaynak:https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58049 |
|
Otomotiv Sanayii Derneği'nin açıkladığı 2026 Ocak-Ekim verileri, Türkiye otomotiv sektöründeki daralmanın özellikle otomobil tarafında derinleştiğini ortaya koydu. İlk 10 ayda otomobil üretimi yüzde 17,4, ihracatı ise yüzde 25,3 geriledi. Verilere göre üretim tarafında 13, ihracat tarafında ise 14 yıl önceki seviyelere geri dönüldü. Otomobil üretimi 592 bin adede gerilediOtomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) Kasım 2026 raporuna göre Türkiye'de toplam otomotiv üretimi yılın ilk 10 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,1 azalarak 1 milyon 92 bin 519 adede geriledi. Otomobil üretimindeki düşüş ise çok daha belirgin oldu. Geçen yılın aynı döneminde 717 bin 321 adet olan otomobil üretimi, yüzde 17,4'lük gerilemeyle 592 bin 163 adede düştü. Böylece bir yılda 125 bin 158 adet daha az otomobil üretildi.
Üretimdeki gerilemenin boyutu geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında daha net görülüyor. OSD'nin verilerine göre Türkiye, 2017'nin ilk 10 ayında 941 bin 400 adet otomobil üreterek rekor kırmıştı. Bu rakam 2025'in aynı döneminde 717 bin 321 adede, 2026'da ise 592 bin 163 adede kadar geriledi. 2013 yılında ise üretim 516 bin seviyelerindeydi. Böylece otomobil üretimi son 13 yılın en düşük Ocak-Ekim seviyesine indi.
Traktör üretimi de düşüşten etkilendi. İlk 10 ayda traktör üretimi yüzde 27 azalarak 17 bin 217 adet oldu. Traktörler de dahil edildiğinde Türkiye'nin toplam taşıt üretimi 1 milyon 109 bin 736 adede ulaştı. Ticari araç üretimi artarken pazar daraldıOtomobil üretimindeki kayba karşın ticari araç grubunda farklı bir tablo ortaya çıktı. Yılın ilk 10 ayında yük ve yolcu taşıyan ticari araçların üretimi yüzde 12 arttı. Ürün gruplarına bakıldığında kamyonet üretimi yüzde 19, midibüs üretimi yüzde 6, kamyon üretimi yüzde 6 ve otobüs üretimi yüzde 4 yükseldi. Minibüs üretimi ise yüzde 8 geriledi. Buna rağmen ticari araç pazarında da daralma yaşandı. Ocak-Ekim döneminde toplam ticari araç pazarı yüzde 9 küçülürken hafif ticari araç pazarı da yüzde 9, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 azaldı. Üretimdeki gelişmelere rağmen otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 61 seviyesinde kaldı. Bu oran hafif araçlarda yüzde 63, kamyon grubunda yüzde 60, otobüs ve midibüs grubunda yüzde 67, traktörde ise yüzde 28 olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatı son 14 yılın en düşük seviyesindeTürkiye otomotiv sanayisindeki gerileme ihracat rakamlarına da yansıdı. 2026'nın ilk 10 ayında toplam taşıt ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,4 azalarak 779 bin 557 adede geriledi. Bu araçların 364 bin 639 adedini otomobiller oluşturdu. Otomobil ihracatındaki düşüş yüzde 25,3'e ulaştı. Geçen yılın Ocak-Ekim döneminde 488 bin 379 adet otomobil ihraç edilirken bu yıl aynı dönemde 123 bin 740 adet daha az otomobil yurt dışına gönderildi.
OSD'nin geçmiş yıllara ait verileri de kaybın boyutunu ortaya koyuyor. Türkiye, 2017'nin ilk 10 ayında 769 bin 100 adet otomobil ihraç etmişti. 2026'da bu rakam 364 bin 639 adede kadar geriledi.2012’de ise ihracat 337 bin dolaylarında yaşanmıştı. Böylece otomobil ihracatı 2012'den bu yana görülen en düşük Ocak-Ekim seviyesine indi. Toplam otomotiv ihracatındaki düşüş ise otomobil tarafına kıyasla daha sınırlı kaldı. Bunun temel nedenlerinden biri ticari araç ihracatındaki artış oldu. İlk 10 ayda ticari araç ihracatı yüzde 11 yükselirken traktör ihracatı da yüzde 11 artarak 10 bin 322 adede ulaştı. İhraç edilen toplam taşıt sayısının üretime oranı ise yüzde 71 olarak kaydedildi. Otomobil pazarında yerli araçların payı arttıÜretim ve ihracatın yanı sıra Türkiye otomotiv pazarı da yılın ilk 10 ayında önemli ölçüde daraldı. Toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,1 azalarak 916 bin 149 adede geriledi. Otomobil satışları ise yüzde 16,9 düşüşle 692 bin 916 adet olarak gerçekleşti. Otomobil pazarındaki daralmaya rağmen yerli araç satışları ithal modellere kıyasla daha iyi bir performans sergiledi. Ocak-Ekim döneminde toplam otomobil satışları yüzde 17 azalırken ithal otomobil satışları yüzde 23 geriledi. Yerli otomobil satışları ise yüzde 1 arttı. Buna karşın otomobil pazarında ithalatın payı yüzde 65 seviyesinde kaldı. Ayrıca Bkz.Elektrikli araç satışları yeniden büyüdü: Avrupa ve ihracat etkisi Hafif ticari araç pazarında da benzer bir gelişme yaşandı. Bu kategoride ithal araçların pazar payı yüzde 76 oldu. Toplam hafif ticari araç satışları yüzde 9, ithal hafif ticari araç satışları yüzde 13 azalırken yerli modellerin satışları yüzde 6 yükseldi. Ağır ticari araç pazarında ise toplam satışlar yüzde 7 azalarak 32 bin 350 adede geriledi. Bu dönemde kamyon pazarı yüzde 9 düşüşle 28 bin 124 adet oldu. Otobüs pazarı yüzde 27 artarak 1.867 adede, midibüs pazarı ise yüzde 4 yükselerek 2 bin 350 adede ulaştı. Öte yandan pazarın son 10 yıllık ortalamalarla karşılaştırılması, mevcut daralmaya rağmen satış hacminin tarihsel ortalamanın üzerinde kaldığını gösteriyor. Ocak-Ekim döneminde toplam otomotiv pazarı 10 yıllık ortalamanın yüzde 26,3, otomobil pazarı yüzde 26,7, hafif ticari araç pazarı yüzde 25,3 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 23,5 üzerinde gerçekleşti. Kaynak:https://www.gazetepencere.com/yazarlar/alarm-zilleri-caliyor-uretimde-13-ihracatta-14-yil-geriye-gittik-723199h Kaynak:https://www.osd.org.tr/haberler/258 |
|
Nvidia'nın yönetim kurulu tarafından görevden alınan Jensen Huang'ın CEO'luk koltuğuna geri dönme ihtimalini yakın çevresiyle görüştüğü öne sürüldü. Silikon Vadisi'nden önemli isimler de Huang'ın yeniden göreve getirilmesi için yönetim kuruluna baskı yapıyor. Silikon Vadisi'nden Jensen Huang'a destekFinancial Times'ın haberine göre Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, görevden alınmasının ardından şirketin başına yeniden geçme olasılığını yakın çevresiyle değerlendirmeye başladı. Bu süreçte bazı Silikon Vadisi yatırımcıları, şirket çalışanları ve sektörün önde gelen isimleri de Huang'ın geri dönmesi için girişimlerde bulunuyor. Huang'a destek veren isimler arasında Elon Musk ve Epic Games CEO'su Tim Sweeney de bulunuyor. İki isim de Nvidia yönetim kuruluna seslenen ve Huang'ın yeniden göreve getirilmesini isteyen açık mektuba destek verdi. Nvidia hissedarları olan Altimeter Capital Management yöneticisi Brad Gerstner ve Atreides Management yöneticisi Gavin Baker da Nvidia yönetim kuruluna gönderdikleri mektupta Huang'ın liderlik dönemindeki başarısına dikkat çekti. İki yatırımcı, Huang'ın ayrılmasının şirketin geleceğine ilişkin belirsizlik yarattığını belirterek yönetim kurulunun aceleci kararlar vermemesi gerektiğini savundu. Mektupta, "Jensen Huang'ın olası geri dönüşü de dahil olmak üzere tüm seçenekleri masada tutmaları" çağrısında bulunuldu. Ayrıca Bkz.Nvidia imparatorluğundaki son saatler: Jensen Huang Şirketin büyük yatırımcılarından olan ikili, af talebinin gerekçeleri olarak "Jensen Huang'ın uzun bir süre boyunca gösterdiği olağanüstü liderlik başarısını ve ayrılışıyla ilgili son olaylardan kaynaklanan büyük belirsizliği" gösterdi. Söz konusu açık mektup kısa sürede geniş destek topladı ve 150 binden fazla imzaya ulaştı. Geri dönmesine karşı çıkanlar da varHuang'ın yeniden CEO olması konusunda Silikon Vadisi'nde görüş birliği bulunmuyor. Financial Times'a konuşan ve Huang'ı tanıyan isimlerden biri, bir yöneticinin astıyla ilişki yaşamasının işten çıkarılmayı gerektirecek bir davranış olduğunu belirterek geri dönüş ihtimaline karşı çıktı. Bununla birlikte Jensen, Çinli casus olduğundan şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunu kabul etmişti. Ayrıca şirketin bir başkan yardımcısıyla da ilişki yaşadığı iddiaları gündeme gelmişti. Bu gelişmeler, Huang'ın liderliğine yönelik tartışmaların kişisel davranışları ve şirket içindeki güç ilişkileri üzerinden de yürütülmesine neden oldu. Nvidia'daki yönetim tartışmaları, şirketin Çin'e yönelik yapay zeka çipi satışlarıyla da ilgili. Şirketin gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin'deki kuruluşlara ulaşmasını kolaylaştırdığı yönündeki iddialar bazı taraflar için çok daha büyük bir suç. Bu bağlamda ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de pazar günü Fox News'te bir programda Nvidia'nın yönetiminde köklü bir değişiklik yapılması gerektiğini savundu. Bessent, şirketin yeni liderini kendi bünyesinden seçmek yerine dışarıdan bir isim araması gerektiğini söyledi. Öte yandan Nvidia hakkındaki tartışmalarda adı geçen Megaspeed, Alice Huang'ın şirketle ilişkisinin 30 Ağustos 2025 itibarıyla sona erdiğini açıkladı. Şirket, Alice Huang'ın bu tarihten itibaren herhangi bir görev üstlenmediğini belirtirken kendisinin özel hayatına ilişkin konularda yorum yapmayacağını bildirdi. Tüm bu tartışmalar ve başlatılan soruşturmalar devam ederken Jensen Huang'ın olası geri dönüşünün nasıl sonuçlanacağı belirsizliğini koruyor. Kaynak:https://www.ft.com/content/45383d86-33c4-4d99-86e5-5e058d3567c1 Kaynak:https://www.theverge.com/tech/1033999/jensen-huang-return-nvidia-megaspeed |
|
Samsung'un 2027 yılının başında tanıtması beklenen Galaxy S27 Ultra ve Galaxy S27 Pro modellerinin arka kamera tasarımı ortaya çıktı. Yeni sızıntıya göre iki telefon, önceki tasarım iddialarından farklı olarak daha kompakt bir kamera adasına sahip olacak. Kamera tasarımı değişiyorSızıntılarıyla tanınan Ice Universe, Galaxy S27 Ultra ve Galaxy S27 Pro'nun arka tasarımını gösterdiğini belirttiği bir çizim paylaştı. Görselde büyük bir kamera adasının olduğu görülüyor. İki büyük kamera sensörü alt alta konumlandırılırken üçüncü kamera bunların sağ tarafında bulunuyor. Üçüncü kameranın üzerinde dairesel bir flaş veya sensör modülü, bu bileşenlerin arasında ise küçük bir sensör deliği yer alıyor. Böylece toplam dört dairesel bileşenden oluşan daha sıkı bir kamera yerleşimi ortaya çıkıyor. https://x.com/UniverseIce/status/2122164009101369401 Ortaya çıkan çizim, Galaxy S27 Ultra için daha önce paylaşılan tasarım görsellerinden belirgin şekilde farklı. Önceki CAD çizimleri ve maketlerde, sol tarafta alt alta sıralanmış iki kameranın yanında kapsül biçiminde ikinci bir bölümün bulunduğu geniş bir kamera adası görülüyordu. Ayrıca Samsung'un mevcut Galaxy S26 Ultra modelinde kullandığı dikey kamera yerleşiminden de uzaklaşacağı görülüyor. Galaxy S26 Ultra'da lensler kapsül biçimli bir kamera adasında dikey olarak sıralanırken dördüncü kamera arka panel üzerinde ayrı konumlandırılıyordu. Ayrıca Bkz.Samsung Expert RAW, Galaxy S27 ile baştan aşağı yenileniyor Ice Universe'e göre söz konusu kamera tasarımı yalnızca Galaxy S27 Ultra ile sınırlı kalmayacak. Samsung'un Galaxy S27+ ile Ultra arasına yerleştireceği yeni Galaxy S27 Pro modeli de aynı kamera adasını kullanacak. Daha önceki sızıntılarda Pro modelinin Ultra'dan daha küçük olacağı ve S Pen desteği sunmayacağı belirtilmişti. Galaxy S27 Ultra ve Pro neler sunacak?Galaxy S27 Pro ve Galaxy S27 Ultra modellerinin her ikisinde de 200 megapiksel çözünürlüklü ana kamera bulunması bekleniyor. Ancak telefoto kamera sisteminde farklılıklar olacak. Galaxy S27 Pro'nun 10 megapiksel çözünürlüklü ve 3x optik yakınlaştırma sunan telefoto kamerayı koruyacağı, Galaxy S27 Ultra'nın ise özel 3x telefoto kameradan vazgeçerek yalnızca 5x optik yakınlaştırmalı telefoto sensör kullanacağı iddia ediliyor. Ultra modelinin arka kamera sayısının üçe düşmesi de gündemde. Galaxy S27 ailesinin diğer modellerinde ise daha farklı bir kamera yaklaşımı benimsenmesi bekleniyor. Galaxy S27 ve S27+ modellerinin 50 megapiksel ana kamera, 12 megapiksel ultra geniş açı ve 10 megapiksel 3x telefoto kamerayla gelmesi öngörülüyor. Samsung'un yeni amiral gemisi ailesini Ocak veya Şubat 2027'de tanıtması bekleniyor Kaynak:https://www.gizmochina.com/2026/11/15/galaxy-s27-ultra-s27-pro-final-camera-design-leak/ |
|
Euro Truck Simulator 2 (ETS2) oynarken yeni haritalar, yoğun trafik paketleri ve grafik modları kullanmak isteyenlerin standart oyuncu laptoplarından daha fazlasına ihtiyacı olabiliyor. Özellikle ProMods gibi harita genişletmeleri ve yüksek çözünürlüklü dokular bilgisayarın işlemci, RAM ve ekran kartı kapasitesini daha önemli hale getiriyor. Bu nedenle ETS2 için laptop seçerken kullanılacak modlara ve hedeflenen grafik kalitesine de dikkat etmek gerekiyor. ETS2 laptop önerisi arayanlara yönelik hazırladığımız listede 24 GB VRAM'li RTX 5090 ekran kartıyla Casper Excalibur G920, daha ulaşılabilir fiyatıyla Casper Excalibur G870 ve RTX 5080 ekran kartlı Gigabyte Gaming A18 PRO DYJ öne çıkıyor. Peki ETS2 oynamak için hangi laptop alınır? İşte cevabı:
ETS2 için tercih edilebilecek laptop modelleri arasında, RTX 5090 ekran kartı ve 64 GB RAM kapasitesiyle Casper Excalibur G920, daha uygun fiyatıyla Casper Excalibur G870 ve RTX 5070 ekran kartı ile 64 GB RAM'i bir araya getiren Casper Excalibur G615 öne çıkıyor. Euro Truck Simulator 2 oynamak için laptop arayanlar, bu üç model arasından farklı bütçe ve performans ihtiyaçlarına uygun seçenekleri değerlendirebilir. 1️⃣ Casper Excalibur G920 (G920.1490-EQ90H-E)![]() Excalibur G920'nin 16 inç QHD IPS ekranı 2560 x 1600 piksel çözünürlük, 300 Hz yenileme hızı, 3 ms tepki süresi ve yüzde 100 DCI-P3 renk kapsamı sunuyor. 500 nit parlaklık değeri, özellikle görsel ayrıntıların önemli olduğu oyunlarda avantaj sağlıyor. ETS2 harita modları ve grafik modlarıyla geniş bir görsel deneyim hedefleyenler için ekranın yüksek çözünürlüğü de önemli. 1 TB PCIe 4.0 SSD, 64 GB RAM ve güçlü soğutma için FrostFlux teknolojisiyle desteklenen model, ETS2 laptop önerileri arasında en üst donanım seviyesini temsil ediyor.
2️⃣ Casper Excalibur G870 (G870.230H-DQJ0R-C)![]() Excalibur G870, 15,6 inç Full HD IPS ekranında 165 Hz yenileme hızı sunuyor. 1 TB PCIe 4.0 M.2 SSD kapasitesi oyun ve mod dosyaları için geniş bir depolama alanı sağlarken iki M.2 depolama yuvası da kapasiteyi artırma imkanı sunuyor. ETS2 için en iyi fiyat performans laptop modelini arayanlar için Excalibur G870 ideal seçenek olabilir.
3️⃣ Casper Excalibur G915 (G915.240H-EQ70R-C)![]() Excalibur G915'in 16 inç Full HD IPS ekranı 165 Hz yenileme hızı, 350 nit parlaklık ve yüzde 100 sRGB renk kapsamı sunuyor. MUX Switch desteği, oyunlarda harici ekran kartının doğrudan kullanılmasına olanak tanırken Casper'ın FrostFlux soğutma sistemi iki turbo fan ve beş bakır ısı borusuyla işlemci ve ekran kartındaki ısının dağıtılmasını sağlıyor.
4️⃣ Gigabyte Gaming A18 PRO DYJ![]() Gigabyte Gaming A18 PRO'nun öne çıkan özelliklerinden biri 18 inç büyüklüğündeki WQXGA ekranı. 2560 x 1600 piksel çözünürlük, 165 Hz yenileme hızı, 3 ms tepki süresi ve yüzde 100 DCI-P3 renk kapsamı sunan panel, ETS2'nin geniş manzaralarını daha büyük bir görüntü alanında takip etmeyi sağlıyor. MUX Switch desteği, ekran kartının performansını doğrudan kullanabilmeye yardımcı olurken WINDFORCE Infinity EX soğutma sistemi de yoğun yük altında sıcaklıkların kontrol edilmesini hedefliyor. ProMods ve grafik modlarıyla daha kapsamlı bir deneyim isteyenler için bu model, güçlü ekran kartı ve geniş ekran kombinasyonuyla öne çıkıyor.
5️⃣ Lenovo Legion Pro 5 16IAX10H![]() Legion Pro 5'in 16 inç OLED ekranı, 2560 x 1600 piksel çözünürlük ve 240 Hz yenileme hızı sunuyor. OLED panelin yüksek kontrastı ve canlı renkleri, ETS2'de gün doğumu, gün batımı ve gece sürüşleri gibi sahnelerin daha etkileyici görünmesine yardımcı olabilir. RTX 5070 Ti ekran kartının 12 GB belleği de grafik modlarıyla kullanımda avantaj sağlıyor.
6️⃣ Acer Nitro V 16S![]() Acer Nitro V 16S, 16 inç WQXGA IPS ekranında 2560 x 1600 piksel çözünürlük ve 180 Hz yenileme hızı sunuyor. Yüzde 100 sRGB renk kapsamına sahip ekran, ETS2'deki manzara ve çevre detaylarının canlı görünmesine yardımcı oluyor.
7️⃣ Asus Tuf Gaming F16 FX608JMI-TU295![]() Modelin 16 inç WUXGA ekranı 1920 x 1200 piksel çözünürlük ve 144 Hz yenileme hızı sunuyor. ASUS'un TUF serisinde öne çıkardığı dayanıklılık yaklaşımı kapsamında bilgisayar MIL-STD-810H testlerinden geçirilmiş. 90 Wh batarya, USB-C güç dağıtımı, Thunderbolt 4 bağlantısı ve iki adet M.2 yuvası da modelin dikkat çeken özellikleri arasında.
8️⃣ MSI VECTOR 16 HX AI A2XWHG-091XTR![]() MSI Vector 16 HX AI'nin 16 inç ekranı 1920 x 1200 piksel çözünürlük ve 144 Hz yenileme hızı sunuyor. MSI OverBoost Ultra teknolojisiyle CPU ve GPU için toplam 205 W'a kadar güç sağlanabilmesi, sistemin yoğun yük altındaki performansını destekliyor. 90 Wh batarya, 24 bölgeli RGB klavye, Thunderbolt 5 bağlantıları ve iki M.2 SSD yuvası da bilgisayarın diğer özellikleri arasında. ETS2 için laptop tavsiyesi arayan ve aynı bilgisayarı farklı yüksek donanım gerektiren oyunlarda da kullanmayı düşünenler için MSI'ın bu modeli güçlü bir alternatif oluşturuyor.
Ayrıca Bkz.Cyberpunk 2077 için laptop seçimi: Işın izleme açıkken hangi modeller değerlendirilmeli? Euro Truck Simulator 2 için laptop seçerken nelere dikkat edilmeli?![]() Steam'de paylaşılan resmi sistem gereksinimlerine göre oyunun Windows sürümü en az 8 GB RAM, Intel Core i5-6400 veya AMD Ryzen 3 1200 işlemci ve 2 GB VRAM'li GTX 660 ya da RX 460 seviyesinde ekran kartı istiyor. Önerilen yapılandırmada ise 12 GB RAM, Core i5-9600 veya Ryzen 5 3600 işlemci ve GTX 1660 ya da RX 590 ekran kartı bulunuyor. ETS2 kaç GB RAM istiyor sorusunun yanıtı standart oyun deneyimi için en az 8 GB, önerilen yapılandırma için 12 GB şeklinde. Bununla birlikte ETS2 16 GB RAM ile oynanır mı sorusuna evet yanıtı verilebilir. Çok sayıda mod, arka planda çalışan uygulamalar ve genişletilmiş haritalar kullanıldığında ise 32 GB RAM daha rahat bir kullanım alanı sağlıyor. ETS2 kaç GB ekran kartı istiyor sorusunun yanıtı da resmî minimum gereksinimdeki 2 GB VRAM olsa da güncel laptoplarda 6 GB ve üzeri ekran kartı belleğine yönelmek daha mantıklı. ETS2 harita modları ve özellikle ProMods gibi genişletmeler, oyunun standart haritasına yeni şehirler ve ülkeler ekliyor. ProMods, 80'den fazla yeni şehir ve sekiz yeni ülke içeriyor. Bu tür içeriklerde ETS2 ProMods sistem gereksinimleri için tek bir sabit donanım değeri bulunmuyor. Kullanılan diğer modlar, grafik ayarları ve oyun sürümü de performansı etkiliyor. Grafik modları tarafında ise ekran kartının gücü ve VRAM kapasitesi daha fazla önem kazanıyor. Yüksek çözünürlüklü dokular, ışıklandırma efektleri ve ReShade gibi görsel düzenlemeler ekran kartına ek yük getirebiliyor. ETS2 trafik modu kullanıldığında işlemci ve bellek tarafındaki yük de artabiliyor. ETS2 için hangi laptop alınmalı?ETS2 oynamak için hangi laptop alınır sorusunun yanıtı, oyuncunun kullanacağı grafik ayarlarına ve mod sayısına göre değişiyor. Standart oyunu oynamak isteyenler için RTX 3050 gibi ekran kartları son derece yeterliyken ProMods, yoğun trafik paketleri ve yüksek çözünürlüklü grafik modları kullananların RTX 5060 ve üzeri ekran kartlarına yönelmesi daha yüksek performans arayanlar için uygun olabilir. Burada RAM kapasitesi de önemli. ETS2 8 GB RAM ile çalışır mı sorusunun yanıtı evet olsa da bu kapasiteyi yoğun mod kullanımı için önermiyoruz. 16 GB RAM standart kullanım için daha uygun bir başlangıç noktası. 32 GB RAM ise aynı anda birden fazla mod kullananlar ve arka planda farklı uygulamalar çalıştıranlar için daha rahat bir seçenek. 64 GB RAM ise Casper Excalibur G920 (G920.1490-EQ90H-E) gibi üst segment modellerde uzun vadeli kullanım ve farklı iş yükleri açısından ek avantaj sunuyor. |
|
Günümüzde artık herkes sosyal medyaya özel içerik paylaşımları yapıyor. YouTube’da TikTok’ta veya Instagram’da paylaşılacak videoları düzenlemek için ise kullanıcıların ilk tercihi CapCut oluyor. CapCut ile Instagram Reels, YouTube Shorts ve TikTok videoları hazırlamak isteyenlerin laptop seçerken işlemci, RAM ve ekran kartına dikkat etmesi gerekiyor. Özellikle çok katmanlı kurgu, yapay zeka destekli efektler ve 4K video düzenleme gibi işlemler daha güçlü donanım gerektiriyor. Peki CapCut için hangi laptop alınmalı? CapCut laptop önerileri listemizde farklı bütçelere hitap eden yedi modeli bir araya getirdik. Listenin ilk sırasında Casper'ın Excalibur ve Nirvana modelleri yer alıyor.
CapCut ile Reels ve Shorts hazırlamak isteyen kullanıcılar için işlemci gücü, RAM kapasitesi ve ekran kartı performansı birlikte değerlendirilmeli. Casper Excalibur G915, RTX 5070 ekran kartı ve 32 GB RAM kapasitesiyle yoğun video düzenleme işlemlerine hitap ederken Casper Nirvana S100, Core 9 işlemcisi ve 32 GB belleğiyle günlük kullanım ve temel kurgu ihtiyaçları için alternatif sunuyor. 1️⃣ Casper Excalibur G915 (G915.240H-DQ70X-C)![]() CapCut laptop önerileri arayanların tercih ettiği bu modelin öne çıkan taraflarından biri de ekranı. 16 inç FHD IPS panel, 165 Hz yenileme hızı, 350 nit parlaklık ve yüzde 100 sRGB renk kapsamı sunuyor. Bu özellikler, görüntüleri düzenlerken renkleri daha tutarlı değerlendirmek isteyen içerik üreticileri açısından önemli. RTX 5070'in 115W TGP değeri ve Casper'ın iki turbo fanlı, beş bakır ısı borulu soğutma sistemi de uzun süreli yüklerde performansın korunmasını hedefliyor. 2,3 kg ağırlığındaki alüminyum kasasıyla taşınabilirliği de tamamen göz ardı etmiyor. CapCut laptop arayan ve bütçesini yüksek performansa ayırabilen kullanıcılar için listenin en güçlü seçeneklerinden biri.
2️⃣ Casper Nirvana S100 (S100.270H-DQ00A-G-F)![]() Nirvana S100'ün asıl avantajı ise daha hafif ve taşınabilir bir bilgisayar arayanlara hitap etmesi. 16 inç, 16:10 en-boy oranlı FHD IPS ekranı 300 nit parlaklık sunarken alüminyum kasası 1,8 kg ağırlığında ve 18,3 mm kalınlığında. İki RAM yuvası sayesinde bellek kapasitesi 64 GB'a kadar yükseltilebiliyor. Windows 11 Home ile gelen modelde parmak izi okuyucu, aydınlatmalı Türkçe Q klavye ve 54,72 Wh batarya da bulunuyor. Bu özellikleriyle Casper Nirvana S100, CapCut için laptop arayan ancak ağırlıklı olarak temel kurgu, günlük işler ve taşınabilirlik odaklı bir bilgisayar isteyenler için alternatif oluşturuyor.
3️⃣ MSI Katana 15 HX B14WFK-450XTR![]() CapCut için bilgisayar araştıranların dikkatini çeken MSI'ın bu modelini farklılaştıran bir diğer unsur da ekranı. 15,6 inç QHD panel, 2560 x 1440 piksel çözünürlük ve 165 Hz yenileme hızı sunuyor. Full HD ekranlara kıyasla daha geniş çalışma alanı sağlayan bu çözünürlük, CapCut zaman çizelgesinde birden fazla katmanla çalışanların işini kolaylaştırabilir. Belleğin 96 GB'a kadar yükseltilebilmesi de gelecekte daha yoğun projelere geçmek isteyenler açısından avantaj. 2,4 kg ağırlığındaki cihaz FreeDOS işletim sistemiyle geliyor. Güçlü işlemci, yüksek çözünürlüklü ekran ve geniş bellek kapasitesini bir arada isteyenler için MSI Katana 15 HX değerlendirilebilir.
4️⃣ HP OMEN 16-AP0024NT![]() HP'nin 16 inçlik ekranı 1920 x 1200 piksel çözünürlük, IPS panel ve 144 Hz yenileme hızı sunuyor. 16:10 en-boy oranı, dikey video projeleri üzerinde çalışırken zaman çizelgesi ve araç panelleri için daha kullanışlı bir alan oluşturabiliyor. 70 Wh bataryası, Wi-Fi 6E bağlantısı ve RGB aydınlatmalı klavyesi de cihazın diğer özellikleri arasında. Video düzenleme için laptop önerileri arıyorsanız HP OMEN 16’ya göz atılabilir.
5️⃣ Acer Nitro V 15![]() Ancak Acer Nitro V 15'in ekranı konusunda bir ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor. Modelde 15,6 inç Full HD IPS panel, 165 Hz yenileme hızı ve yüzde 45 NTSC renk kapsamı bulunuyor. Bu ekran günlük video düzenleme ve sosyal medya içerikleri için kullanılabilir olsa da profesyonel renk düzenleme açısından daha geniş renk kapsamına sahip panellerin gerisinde kalıyor.
6️⃣ Lenovo LOQ 15IRX10![]() Lenovo'nun bu modelinde 15,6 inç Full HD IPS ekran, 144 Hz yenileme hızı ve 300 nit parlaklık sunuluyor. G-SYNC desteği de ekranın öne çıkan özellikleri arasında. İki RAM yuvası üzerinden bellek kapasitesinin 64 GB'a kadar yükseltilebilmesi cihazın kullanım ömrünü uzatmak isteyenler için önemli.
7️⃣ ASUS TUF Gaming A16 FA608UMI![]() ASUS'un 16 inçlik 16:10 WUXGA IPS ekranı, yansıma önleyici yüzeyi ve yüzde 100 sRGB renk kapsamıyla bu listedeki dikkat çekici panellerden biri. 144 Hz yenileme hızlı yapılandırması da akıcı görüntü sunuyor. MUX Switch ve NVIDIA Advanced Optimus gibi teknolojiler, ekran kartı kullanımının yönetilmesine yardımcı oluyor. Ayrıca Ryzen 7 260 işlemcide yer alan 16 TOPS kapasiteli NPU, desteklenen yapay zeka işlemlerinde kullanılabiliyor.
CapCut için laptop alırken hangi donanımlara dikkat edilmeli?
CapCut'ın masaüstü sürümünde temel video düzenleme işlemleri için çok üst düzey donanımlara ihtiyaç duyulmuyor. Ancak projeye efektler, geçişler, otomatik altyazılar ve yapay zeka araçları eklendikçe işlemci, RAM ve ekran kartı daha önemli hale geliyor. CapCut'ın kendi rehberinde Intel Core i5 veya AMD Ryzen 5 işlemci, 8-16 GB RAM, en az 4 GB VRAM'e sahip harici ekran kartı ve SSD öneriliyor.
|
|
SpaceX, Starship roketinin üst aşamasını fırlatma kulesindeki mekanik kollarla yakalamayı ilk kez başardı. Şirketin yeniden kullanılabilir roket geliştirme hedefi açısından kritik öneme sahip bu gelişme, Starship'in iki aşamasının da kuleye geri döndürülmesinin önünü açmış oldu. Starship, Mechazilla tarafından yakalandıSpaceX, Starship'in 15. test uçuşunu 13 Kasım akşamı ABD'nin Teksas eyaletindeki Starbase tesisinden gerçekleştirdi. Uçuşun en önemli hedeflerinden biri, roketin hem Super Heavy güçlendiricisini hem de Starship olarak adlandırılan üst aşamasını fırlatma kulesine geri getirerek mekanik kollarla yakalamaktı. https://x.com/SpaceX/status/2121715216597827756 Ancak uçuş sırasında Super Heavy güçlendiricisinde düşük yakıt uyarısı oluştu. Bunun üzerine güçlendirici, kuleye geri dönmek yerine Meksika Körfezi'ne iniş yaptı ve denizden birkaç on metre yükseklikte patladı. Buna karşılık Starship'in Ship 42 olarak adlandırılan üst aşaması, yaklaşık 22,5 saat sonra Dünya'ya dönerek ilk kez fırlatma kulesi tarafından yakalandı. SpaceX'in canlı yayınında yakalama anında Baby Come Back şarkısının çalması da dikkat çekti. Şirketin yetkililerinden Jessie Anderson, gelişmeyi havacılık ve uzay mühendisliği tarihinin en önemli başarılarından biri olarak değerlendirdi. SpaceX'ten Dan Huot ise yakalamanın şirketin uzun süredir ulaşmak istediği eksik halka olduğunu belirterek Starship'in artık tamamen yeniden kullanılabilir hale gelmesi yolunda önemli bir engelin aşıldığını söyledi. Starship'i yakalamak neden daha zor?SpaceX daha önce üç farklı Starship test uçuşunda Super Heavy güçlendiricisini fırlatma kulesindeki mekanik kollarla yakalamayı başarmıştı. Ancak üst aşama için bu yöntem ilk kez uygulandı. Bunun temel nedeni, Starship'in üst aşamasının güçlendiriciye kıyasla çok daha zorlu bir geri dönüş gerçekleştirmesi. Üst aşama daha yüksek irtifaya ulaşıyor, daha uzun mesafe kat ediyor ve daha yüksek hızlara çıkıyor. Üstelik 15. test uçuşunda Ship 42, yörüngeye ulaştıktan sonra Dünya'ya geri döndü. Bu nedenle üst aşamanın kontrollü biçimde kuleye getirilerek mekanik kollarla yakalanması Super Heavy'nin yakalanmasından çok daha karmaşık bir mühendislik süreci gerektiriyor. Starship, 26 Starlink V3 uydusu daha taşıdıhttps://x.com/SpaceX/status/2121394268652839309 15. test uçuşunun tek hedefi üst aşamanın yakalanması değildi. SpaceX, Starship'in yörüngeye ulaşma ve yeni nesil Starlink V3 uydularını taşıma kabiliyetini de test etti. Şirket, 28 Eylül'de gerçekleştirilen 14. test uçuşunda olduğu gibi bu görevde de 26 Starlink V3 uydusunu alçak Dünya yörüngesine yerleştirdi. Böylece iki uçuşta toplam 52 yeni nesil uydu yörüngeye taşınmış oldu. Bu uydular, SpaceX'in uzun vadede 100 bin uydudan oluşmasını hedeflediği Starlink V3 takımyıldızının ilk üyeleri arasında yer alıyor. Ayrıca Bkz.Starship yörüngeye ulaştı ancak kritik yakalama denemesi başarısız oldu Şirket ayrıca bazı Starlink uydularını Ship 42'nin ısı kalkanını görüntülemek için kullandı. Elde edilen görüntüler, yer tabanlı kameraların kayıtlarıyla birlikte değerlendirildi. İncelemeler sonucunda aracın ısı kalkanının iniş için yeterli durumda olduğu belirlendi. SpaceX'in hedefinde 1 milyon uyduluk yapay zeka ağı varSpaceX'in Starship için belirlediği hedefler, Starlink uydu ağını genişletmenin de ötesine geçiyor. Elon Musk'ın açıklamalarına göre şirket, Starship'i kullanarak Starmind adını verdiği ve 1 milyon uzay aracından oluşması planlanan bir yapay zeka veri merkezi ağı kurmayı hedefliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse mevcut Starlink ağı yaklaşık 11 bin uydudan oluşuyor. Bu ölçekteki uydu takımının kurulması, çok yüksek sayıda fırlatma gerçekleştirilmesini gerektiriyor. SpaceX'e göre Starship'in iki aşamasının da fırlatma kulesinde yakalanabilmesi bu noktada kritik önem taşıyor. Roketin her uçuş sonrasında yeniden kullanılabilmesi için gerekli inceleme, bakım ve yenileme işlemlerinin daha kısa sürede tamamlanması mümkün olacak. Böylece aynı roketin çok daha sık uçması sağlanabilecek. Bu noktadan sonra şirketin önümüzdeki Starship uçuşlarında da çift aşamalı yakalama yöntemini denemesi bekleniyor. Kaynak:https://www.space.com/space-exploration/launches-spacecraft/spacex-chopsticks-catch-starship-upper-stage-flight-14 |
Çin'deki 185 bin kilometrelik otoyol ağı, güneş enerjisi üretimi için oldukça ciddi bir potansiyel barındırıyor. Tongji Üniversitesi araştırmacıları, yol kenarlarından tünel girişlerine ve dinlenme tesislerinin çatılarına kadar farklı alanların güneş panelleriyle enerji üretiminde kullanılabileceğini ortaya koyan kapsamlı bir model geliştirdi.
Otoyollar güneş enerjisi santrallerine dönüşebilir
Araştırmacılar, güneş kaynağını, arazi yapısını ve otoyol ağlarının dağılımını birlikte değerlendiren yeni bir model geliştirdi. Geliştirilen model, güneş panellerinin kurulabileceği alanları üç ana kategoride inceliyor. Bunlar refüjler ve yol kenarındaki eğimli araziler gibi alanlar, tünel giriş ve çıkışlarındaki yapısal bölümler ve dinlenme tesislerinin çatıları olarak sıralanıyor. Hesaplamalarda panel yerleşimi, eğim açısı, modül verimliliği ve sistem kayıpları da dikkate alınıyor.
Hesaplamalarda NASA'nın 2025 yılı güneş ışınımı verileri kullanılırken arazi yapısı da rakıma göre değerlendirildi. Araştırmacılar, Çin'in 185 bin kilometrelik otoyol ağını analiz ederken panellerin 35 derece eğimle yerleştirilmesini, yüzde 17,5 modül verimliliğini ve sistem kayıpları sonrasında yüzde 13,66 toplam dönüşüm verimliliğini esas aldı.
Araştırmanın sonuçlarına göre Çin'in otoyol ağı yılda yaklaşık 182 TWh güneş elektriği üretme potansiyeline sahip. Bu miktar, ülkenin 2025 yılındaki toplam elektrik tüketiminin yüzde 1,85'ini karşılayabilecek seviyede.
Ayrıca Bkz.Türkiye ve Çin’den dev enerji anlaşması: 7 GW’lık güneş ve rüzgar enerjisi kurulacak
Potansiyelin en büyük bölümünü yol kenarındaki alanlar oluşturuyor. Bunları dinlenme tesislerindeki binaların çatıları takip ediyor. Araştırmanın sorumlu yazarı Xiaojun Shen, özellikle Çin'in orta ve doğu bölgelerindeki yoğun otoyol ağının dikkat çekici bir potansiyel sunduğunu belirtiyor. Bu bölgelerde batıya kıyasla güneş ışınımı daha düşük olsa da otoyolların yoğunluğu toplam üretim kapasitesini artırıyor.
Uygulamada sorun yaşanabilir
Otoyollara güneş paneli kurulmasının önünde bazı önemli engeller bulunuyor. Araştırmacılar, yüksek kurulum maliyetlerini ve yatırımın geri dönüş süresinin uzun olmasını en önemli ekonomik sorunlar arasında gösteriyor.
Bunun yanında yol kenarındaki güneş enerjisi sistemlerinin çevredeki ekosisteme zarar vermemesi ve trafik güvenliğini tehlikeye atmaması gerekiyor. Mevcut projelerin çoğunun birbirinden bağımsız ve belirli bölgelerle sınırlı olması da geniş çaplı uygulamaların önündeki sorunlardan biri olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılara göre bölgesel planlama, koordineli işletme ve düzenli bakım süreçlerinin geliştirilmesi gerekiyor.
Türkiye'de otoyollar ne kadar elektrik üretebilir?
Aynı hesaplamayı Türkiye için yaptığımızda da dikkat çekici bir potansiyel ortaya çıkıyor. Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'nin otoyol ağı, 1 Ocak 2026 itibarıyla 3.796 kilometre uzunluğunda. Çin'deki araştırmada hesaplanan kilometre başına yıllık ortalama üretim miktarını Türkiye'ye uyarladığımızda otoyollardan yılda yaklaşık 3,7 TWh elektrik üretilebileceği tahmin ediliyor. Bu miktar, Türkiye'nin 2025 yılında gerçekleşen 364,8 TWh'lik toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1'ine karşılık geliyor.
Kaynak:https://www.pv-magazine.com/2026/11/13/chinas-highways-could-generate-182-twh-of-solar-annually/