Tarım Teknolojileri Kümelenmesi Vakfı'nın başlattığı yeni program kapsamında 12 şehirden seçilen 22 tarım girişimcisi, kendi şehirlerinde yapay zekâ destekli otonom çiftliklere geçiyor. 100'er büyükbaş kapasiteli bu otonom çiftliklerde; sağım ve yemlemeden hayvan takibine, ahır iklimlendirmesinden tarla operasyonlarına kadar pek çok sürecin robotlar, sensörler ve veri sistemleriyle yürütülmesi hedefleniyor.

Çiftliklerde günlük işleri robotlar üstlenecek

Yeni modelin geleneksel çiftliklerden en önemli farklarından biri, üretim süreçlerinin yalnızca insan deneyimine ve fiziksel altyapıya bağlı olmaması. Çiftlik içerisinde farklı noktalara yerleştirilen sensörler ve görüntüleme sistemlerinden elde edilen veriler, hayvanların durumunun ve üretim süreçlerinin sürekli takip edilmesine yardımcı olacak. Yapay zekâ ve veri analiz sistemleri ise toplanan bilgilerin değerlendirilerek üreticinin daha hızlı karar almasını sağlayacak.

Programa dâhil edilen girişimciler bu sisteme hazırlanmak için kapsamlı bir eğitim sürecinden geçiriliyor. Hayvan sağlığı, sürü yönetimi, üretim planlaması, işletmecilik, robotik, sensörler, veri analizi ve yapay zekâ destekli üretim konularında teorik ve uygulamalı eğitim alan girişimciler, eğitim sonrasında sınava tabi tutuluyor. Başarılı olanlar sertifikalandırılarak yatırımcılarla buluşturuluyor ve çiftliklerinin kurulumu gerçekleştiriliyor.

İnekleri robotlar sağacak

Otomasyon bununla da sınırlı değil. Özellikle gün içerisinde sürekli tekrarlanan yemleme ve besleme işlemleri de robotların görev alanına giriyor. Otonom buzağı besleme sistemleri, otomatik yemleme çözümleri ve yem itme robotları sayesinde hayvanların beslenmesine ilişkin işlemlerin daha düzenli şekilde yürütülmesi amaçlanıyor. Otonom çiftlik modelinde yem hazırlama ve çiftlik içerisindeki yem lojistiğinin de dijital sistemlerle yönetilmesi planlanıyor. Akıllı yem merkezleri, hayvanların ihtiyaçlarına yönelik yemin hazırlanması ve ilgili noktalara ulaştırılması süreçlerinde otomasyondan yararlanılmasını sağlayacak.

Çiftliklerde otomasyonun bir diğer kullanım alanı ise hayvanların bulunduğu ortamın kontrolü olacak. Akıllı ahır sistemleri sayesinde sıcaklık, havalandırma ve diğer çevresel koşulların sensörlerle sürekli izlenmesi ve uygun şekilde yönetilmesi planlanıyor.

Ayrıca Bkz.Türkiye’de elektrikli ve hibrit otomobillerin payı yüzde 52’ye yaklaştı

Tarlalarda da otonom sistemler kullanılacak

Sensörlerden elde edilen verilerin bu sistemlere aktarılmasıyla daha hassas bir üretim modeline geçilmesi amaçlanıyor. Tarlanın tamamına aynı işlemi uygulamak yerine, ihtiyaç duyulan bölgenin tespit edilmesi ve müdahalenin yalnızca gerekli noktada gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

24 otonom çiftlik şimdiden kuruldu

Son bir yıl içerisinde 12 şehirde toplam 24 otonom çiftlik kuruldu. Bunların 12'si üniversitelerde eğitim ve araştırma amacıyla, 12'si ise tarım girişimcileri için hayata geçirildi. Üniversitelerdeki çiftlikler, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ile yapılan protokol kapsamında hibe edildi. Bu program kapsamında öğrencilerin ve bölgedeki üreticilerin yeni teknolojilerle uygulamalı eğitim alması hedefleniyor. Aynı zamanda bilimsel çalışmaların gerçek üretim koşullarında yürütülmesi ve AR-GE çalışmalarının sahaya taşınması amaçlanıyor.

Hedef 2026 sonunda 40 otonom çiftlik

Programın kısa vadeli hedefi ise otonom çiftliklerin sayısını artırmak. 2026 sonuna kadar yapay zekâ destekli 40 otonom çiftliğin faaliyete geçirilmesi planlanıyor. Ancak uzun vadede hedeflenen ölçek bunun oldukça üzerinde. TÜME'nin uzun vadeli hedefi, 40 bin genç tarım girişimcisini 40 bin yeni nesil otonom çiftlikle buluşturabilecek bir ekosistem oluşturmak. Bu hedef hayata geçirilebilirse bugün eğitim ve pilot uygulamalarda kullanılan robotik sistemler, sensörler ve yapay zekâ teknolojileri Türkiye'nin farklı bölgelerindeki günlük tarımsal üretimin de parçası hâline gelebilir.