Internette bir kaynaga rastladim ve 1935 ve 45 arasini kapsayan UNESCO arastirmasinda harf devrimi ile okuma-yazma oranlarinin ne kadar farkettigi gözle görülebiliyor. Bir takim insanlar cikip yok cahil birakildik, mezar taslarimizi okuyamiyoruz diyenler ciksinda cevap versin.
Dogum yillarina göre bakarsaniz, 1881-1890 arasi doganlarin okuma yazma bilmeme orani erkeklerde %80 iken kadinlarda %97.
Biraz konu ile baglantili olarak baska ilginc bir kaynaga daha rastladim. Türkce ilk defa latin harfleri ile 500 yil önce Mohaç Savaşı'nda esir düsen Bartholomeo Georgieuiz tarafindan yazildi. Tam 11 yıl esir olarak kaldıktan sonra esaretten kurtuldu. Yaşadığı tecrübeleri dindaşlarına da anlatmak isteyen Bartholomeo Türkler hakkında bir eser yazdı; DE TURCARUM MORIBUS (Türklerin Davranışları Hakkında). Bu kaynakta 69. ve 73. sayfalar arasında ise bir Türk ile Hristiyan arasındaki diyalog örneği verir.
En azindan aradaki diyaliktigi ve benzerlerikleri latince olarak kiyaslayabilirsiniz :)
Birechen bes on eiledum derdimi Iaradandan ıftemisem iardumi Terch eiledum zahmanumi gurdumi Ne ileyim ieniemezun glanglumi ----------------------------------------------------- Bir gün peşin eyledim derdimi Yaradandan istemişem yardımı Terk eyledim zamanımı yurdumu Ne eyleyim yenemedim glanglumi(?)
Handa gidertsen bre Giaur ? RESPONSIO Chrifiani - Stambola giderum tsultanum. Turca - Ne issum var bu memleketten? Christianus - Bezergenlik ederum, Affendi, Maslahatom var anadolda. ------------------------------------------------------------- Nereye gidersin bre gavur? YANIT Hristiyan - İstanbul'a giderim sultanım. Türk - Ne işin var bu memlekette? Hristiyan - Bezirganlık yaparım, efendi, Maslahatım var Anadolu'da.
Turca - Ne habar scizum girlerden? Christianus - Hits nesle bilmezom tsaa dimege. Turca - Gioldassum varmı tsenumle? Christianus - Ioch, ialanuz geldum. Turca - Benumle gelurmitsun? Christianus – Irachmider tsenum utaghom? ------------------------------------------------------------ Türk - Ne haber sizin yerlerden? Hristiyan - Hiçbir şey bilmezim sana demeye. Türk - Yoldaşın var mı seninle? Hristiyan - Yok, yalnız geldim. Türk - Benimle gelir misin? Hristiyan - Irak(uzak) mıdır senin otağın(evin)?
Turca - Iachender bundan gustereim tsaa. Christianus - Gel ghusteriuere Allaha tseuertson. Turca - Kalch iochari tur bonda. Christianus - Hanghi daraftan der bilmezum. Turca - Tsag eline bacha ghun doghutsine Christianus - Bir buch evv atsarghibi gurunur omider? -------------------------------------------------------------- Türk - Yakındır buradan göstereyim sana. Hristiyan - Gel göster Allah'ı seversen. Türk - Kalk yukarı dur burda. Hristiyan - Hangi taraftan der(sin) bilmezum. Türk - Sağ eline baka, gün doğusuna. Hristiyan - Bir büyük ev eser gibi görünür, o mudur?
Turca - Gercsekson oder, iaken deghilmi ? VALEDICTIO Christianus - Allaha tsmarladoch tseni. Ben oraa gitmezom. Turca - Bree, neden korkartso? nitcie gelmetso? Christianus - Benum ialum oraa deghelder. Turca - Vargeth tsagloga eier ghelmeson. --------------------------------------------------------------- Türk - Gerçekten odur, yakın değil mi? VEDALAŞMA Hristiyan - Allah'a ısmarladık seni. Ben oraya gitmiyorum. Türk - Bre neden korkarsın? Neden gelmezsin? Hristiyan - Benim yolum oraya değildir. Türk - Var git sağlığa eğer gelmezsen.
Christianus - Gegsien hair oltson. Turca - Aghbate hair oltson. Ben kurtuldom tsoch succur Allaha. ------------------------------------------------------- Hristiyan - Gecen hayr olsun. Türk - Akıbet hayr olsun Ben kurtuldum çok şükür Allah'a
Biraz konu ile baglantili olarak baska ilginc bir kaynaga daha rastladim. Türkce ilk defa latin harfleri ile 500 yil önce Mohaç Savaşı'nda esir düsen Bartholomeo Georgieuiz tarafindan yazildi. Tam 11 yıl esir olarak kaldıktan sonra esaretten kurtuldu. Yaşadığı tecrübeleri dindaşlarına da anlatmak isteyen Bartholomeo Türkler hakkında bir eser yazdı; DE TURCARUM MORIBUS (Türklerin Davranışları Hakkında). Bu kaynakta 69. ve 73. sayfalar arasında ise bir Türk ile Hristiyan arasındaki diyalog örneği verir.
En azindan aradaki diyaliktigi ve benzerlerikleri latince olarak kiyaslayabilirsiniz :)
Yaklaşık 350 sene önce sarayda da kullanılmıştı Latin harfleri. Önce meşhur Bobowski tarafından sonra da 3. Selim'in kızı Hatice Sultan ile Melling arasındaki mektuplaşmada da kullanılmıştı.
Internette bir kaynaga rastladim ve 1935 ve 45 arasini kapsayan UNESCO arastirmasinda harf devrimi ile okuma-yazma oranlarinin ne kadar farkettigi gözle görülebiliyor. Bir takim insanlar cikip yok cahil birakildik, mezar taslarimizi okuyamiyoruz diyenler ciksinda cevap versin.
Dogum yillarina göre bakarsaniz, 1881-1890 arasi doganlarin okuma yazma bilmeme orani erkeklerde %80 iken kadinlarda %97.
Cahil bırakılma derken insanlar okuma yazma bilen oranını mı ima ediyorlar sanıyorsun 800-900 senelik bir bilgi birikimi, kültür birikimi bir gece de çöpe atıldı. Aç bak bakalım osmanlıca farsça arapça yazılan bilimsel kitapları,edebiyat kitaplarını vb. okuyup anlayabiliyormusun ? cahillik derken bunlardan bahsediliyor
Internette bir kaynaga rastladim ve 1935 ve 45 arasini kapsayan UNESCO arastirmasinda harf devrimi ile okuma-yazma oranlarinin ne kadar farkettigi gözle görülebiliyor. Bir takim insanlar cikip yok cahil birakildik, mezar taslarimizi okuyamiyoruz diyenler ciksinda cevap versin.
Dogum yillarina göre bakarsaniz, 1881-1890 arasi doganlarin okuma yazma bilmeme orani erkeklerde %80 iken kadinlarda %97.
Cahil bırakılma derken insanlar okuma yazma bilen oranını mı ima ediyorlar sanıyorsun 800-900 senelik bir bilgi birikimi, kültür birikimi bir gece de çöpe atıldı. Aç bak bakalım osmanlıca farsça arapça yazılan bilimsel kitapları,edebiyat kitaplarını vb. okuyup anlayabiliyormusun ? cahillik derken bunlardan bahsediliyor
+1 Bunun okuma yazma oranları ile ne alakası var bende anlamadım.
Osmanlı Devleti'ndeki okullar kaliteli eğitim vermiyordur yada eğitim sistemi kötüdür yada çökmüştür okuma yazma oranı düşük olur.Bunu Latin harfleri daha kolay öğreniliyor o yüzden okuma yazma yükselmiş diye yorumlamak saçma olur.Cumhuriyet zamanında daha sistemli eğitim verilmeye başlanmıştır okuma yazma oranı yükselir bunun anlaşılmayacak tarafı yok.
Ayrıyetten nedir bu Osmanlı osmanlıca Arapça düşmanlığı anlamıyorum Türkiye kadar ecdadına söven sayan başka bir millet bilmiyorum ben.Osmanlıda okuma yazma oranı düşük olsa bile yıkılmadan evvel en güçlü 5-6 devletten biriydi.Şimdi herkes okuma yazma biliyorda noluyor ülkenin hali ortada Dünyada zaten söz hakkımız yok teknolojinin gelişmesine öküzün trene baktığı gibi bakmışız.Değişen birşey yok arkadaşlar Cumhuriyete geçince Latin harflerine geçince şaha kalkmadık 1700-1800'lerden itibaren olduğumuz yerde sayıyoruz anca günü kurtarıyoruz bunu kabul edelim ilk önce.
< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi qaanx -- 27 Ağustos 2016; 9:44:12 >
Dogum yillarina göre bakarsaniz, 1881-1890 arasi doganlarin okuma yazma bilmeme orani erkeklerde %80 iken kadinlarda %97.
Bu oran harf devrimi ile gittikce asagiya düsmüs.
< Resime gitmek için tıklayın >
Kaynak:http://unesdoc.unesco.org/images/0000/000028/002898EB.pdf