ABD’de üretim yapma çağrısı

Trump’ın açıklamaları, Apple’ın ABD’ye 100 milyar dolarlık yeni yatırım yapacağını duyurmasıyla eş zamanlı olarak geldi. Trump, ABD'de üretim yapma taahhüdünde bulunan Apple gibi şirketler için “herhangi bir ücret alınmayacağını” söyledi. Ancak verdiği sözleri yerine getirmeyenlere de uyarıda bulundu: “Eğer bir nedenden dolayı inşa edeceğinizi söyleyip inşa etmezseniz, geri dönüp bunu hesaplarız, birikir ve daha sonra sizden tahsil ederiz, ödemek zorundasınız”

Ayrıca Bkz.iPhone’un kalbi artık ABD’de atacak: Apple’dan dev üretim hamlesi

Henüz resmi bir gümrük tarifesi duyurusu yapılmış değil. Ancak Trump’ın sözleri, ABD'nin onlarca ticaret ortağına yönelik yüzde 10 ila 50 arasında değişen gümrük vergilerinin devreye girmesinden hemen önce geldi. Bilindiği üzere Türkiye’ye de yüzde 15 gümrük vergisi uygulandı.

Bu ay karar verilecek

Trump’ın açıklamaları küresel çapta da hemen yankı uyandırdı. Güney Kore, Samsung ve SK Hynix gibi dev üreticilerin yüzde 100 vergiden muaf tutulacağını duyurdu. Her iki şirket de ABD’ye büyük yatırımlar yaptı. Öte yandan Filipinler ve Malezya gibi çipe bağımlı ekonomiler için bu plan yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

Güçlü olanlar yaşayacak

Trump’ın hamlesi, üretim kapasitesi olan büyük şirketlerin lehine işliyor. TSMC, halihazırda ABD’de fabrika yatırımlarına sahip olduğu için etkilenmeyecek firmalar arasında gösteriliyor. Nvidia da ABD içinde milyarlarca dolarlık yatırım planlıyor.

Ekonomist Brian Jacobsen durumu şöyle özetliyor: “Amerika'da üretim yapabilecek kadar büyük ve nakit zengini şirketler en çok fayda sağlayacak. Bu, en büyüğün hayatta kaldığı bir durum” dedi.

Öte yandan Avrupa Birliği, ABD ile çipleri de kapsayan sabit yüzde 15’lik bir gümrük tarifesi konusunda anlaşma sağladı. Japonya da ABD’den, diğer ülkelerden daha kötü bir tarife oranı uygulanmayacağına dair güvence aldı. Ancak SMIC ve Huawei gibi Çinli üreticiler için muafiyet ihtimali çok düşük.