Arama butonu
Bu konudaki kullanıcılar: 1 misafir, 1 mobil kullanıcı
77
Cevap
7441
Tıklama
2
Öne Çıkarma
LOGO TASARIMI NEDİR, NASIL OLMALIDIR?
O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

Logo Tasarımında 4 Önemli Kriter

Logonuz, imajınızı etkili bir şekilde yansıtacak ve sizinle ilgili ilk intibayı oluşturacak en önemli görsel sembollerinizden biridir. Taşıdığı değerler itibariyle güçlü ama algılanma olarak son derece sade olması tercih edilir. Böylelikle hatırda kalması daha kolay olur.

Kurumsal bir logo oluştururken, tasarım süreciyle ilgili 4 önemli kriterden bahsedebiliriz:

1- Renk:
David Airey “What Makes a Great Logo” makalesinde başarılı bir logo çalışmasıyla ilgili 4 kritik özellikten bahseder: Tanımlanabilir, Hatırlanabilir, Renksiz haliyle de güçlü etkisi olan ve Küçültülebilir (gerekirse küçük simge halinde kullanıldığında da güçlü etkisini sürdüren). Bu yüzden David logo tasarımına öncelikle siyah-beyaz olarak başlanması gerektiğini savunuyor. Hatta pekçok yerde (fotokopi,faks vs) logonuz zaten siyah beyaz olarak temsil ediliyor olacağı için, renksizken de güçlü etkisi olan bir logomuz olmalı.

Peki logomuzu renklendirme aşamasında ne yapacağız? Bunun için önce bazı renklerin anlamları ve temsil ettiği değerlere bir bakalım:

Kırmızı: enerji, güç, savaş, kan
Turuncu: coşku, yaratıcılık
Sarı: güneş, mutluluk
Mavi: derinlik, güven, sadakat
Yeşil: büyüme, uyum, tazelik
Mor: saltanat, lüks
Siyah: güç, şıklık, ölüm
Beyaz: iyilik, masumiyet, ışık
Diğer renklerle ilgili tanımlara buradan ulaşabilirsiniz. (İngilizce)

2- Font:
Markayı ister logotype içerisinde grafik olarak kullanıyor olun, ister grafik sembolün altına ayrıca belirtiyor olun, buradaki 3 noktaya dikkat etmeniz gerekiyor:

• Kullanılacak tüm boyutlarda okunabiliyor olmalı
• Marka ruhunu yansıtıyor olmalı (resmi, sportif, trendy vs)
• Tasarımla bütünleşmiş olmalı

3- Stil:
Eğer logonuz daha geleneksel ve resmi bir işi temsil edecekse, örneğin bir hukuk ya da muhasebe firması, bu durumda harflerin üzerinde yarış yapan kayakçılar gibi bir animasyon kullanmanız pek de akıllıca olmayacaktır.

Aslında aynı sektördeki diğer örnek çalışmaları inceleyerek başlamakta fayda var. Fakat tabii ki ayrışmasını istediğiniz bir logo için farklılık yaratacak unsurlar da eklemeniz gerekiyor.
Ayrıca logoyu kullanacağınız yerleri (kartvizit, antet, ürün etiketleri, tabela vs) baştan düşünerek, yatay ve dikey boyutlara da dikkat etmek gerekiyor. Çok geniş ya da çok yüksek bir logo, pratikte başınızı ağrıtacaktır.

4- Grafik İmaj:
Markayı temsil edecek grafik çalışmaya gelince KISS kuralını da atlamamak lazım (Keep It Simple Stupid). Bazı durumlarda ise grafik imaj kullanmak yerine, markanın stilize edilerek yazılması şeklinde de bir logo oluşturulabilir.

Fakat belirli bir uzaklıktan bile grafik çalışmanın algınabilmesini sağlamak tutmak lazım.
Tüm bunlarla birlikte unutulmaması gereken bir husus da, logonuz farklı uygulamalarda deforme edilmeden kullanılmalı. Örneğin promosyon olarak dağıtacağınız tişörtler üzerinde nakış olarak işleyeceğiniz zaman, çok ince detaylara sahip bir logo işinizi zorlaştıracaktır. Ayrıca web ya da ekran üzerinde göreceğiniz renklerle, baskılı malzemelerde göreceğiniz renkler arasında fark olmaması için, tasarım aşamasında referans renk kodları (pantone vs) kullanmakta ve farklı basılı materyaller üzerinde test etmekte fayda var.
(alıntı)

• Görünürde kolay, görünürde basit olanın içinde ne kadar çok düşünce yattığını bilmek,
http://elmaaltshift.blogspot.com.tr/2005/11/bir-neo-modernist-manifesto.html

An effective logo is (in no particular order):
Simple
Memorable
Timeless
Versatile
Appropriate

http://justcreative.com/2009/07/27/what-makes-a-good-logo/

Günümüzde ürün veya hizmet üreten kuruluşlara kimlik oluşturan, sözcük özelliği göstermeyen, soyut ya da nesnel görüntülerle oluşturulan logolar, firma ya da ürüne kişilik kazandırır ve benzerleri arasında fark edilmesini sağlar. Logonun görevi, olabilecek en basit şekilde işaret etmek ve göstermektir.
Paul Rand’a göre etkili bir logonun; farklı, görünebilir, kullanışlı, ezberlenebilir, evrensel, kalıcı ve yıllar boyunca geçerli olması gerekir.

Genel inancın aksine logolar tanımlama araçlarıdır, iletişim değil. Bu doğrultuda bir logonun mutlaka bir şey söylemesi şart değildir. İyi bir logo kolay algılanabilmeli ve estetik bütünlüğe sahip olmalıdır. Logolar anlamlarını temsil ettiği şeyin kalitesinden alır. Eğer bir kurum ikinci sınıfsa logosu da eninde sonunda aynı gözle görülmektedir.

http://markam.com.tr/blog.html?durum=detay&icr=317

Daha önce bu sütunlarda yazmıştım: Bir şeyin, mesela “elma”nın dört farklı varoluş düzeyinden söz edilebilir. O şeyin, (1) gerçeklikteki (nesnel) varlığı, (2) zihindeki varlığı, (3) sözdeki varlığı ve (4) yazıdaki varlığı... Nesnel gerçeklikteki “elma”, bildiğimiz “elma”dır. Zihindeki “elma”, “elma” kavramıdır; gerçeklikteki “elma”nın zihindeki tasarımı, tasavvurudur. Sözdeki “elma” ise, “e-l-m-a” seslerinin bu sıralamayla oluşmuş ses kombinasyonudur. Yazıdaki “elma” da, “e-l-m-a” harflerinin bu sıralamayla yanyana getirilmesiyle oluşmuş tipografik formdur. Yazı söze, söz zihindeki anlama, yani kavrama yöneltir. Kavram ise nesnel gerçeklikteki varlığa...

İşte logo, “şey”in varoluş düzeylerinden biridir, o “şey”in yazıdaki varlığıdır. Tabii yazı, çeşitli toplulukların kullandıkları alfabelerle kısıtlı bir olgudur. Marka ismini, belirlenen alfabeyle, sadece bir yazı karakteri tercihinde bulunarak dümdüz yazmak da ortaya bir logo çıkarır. Tipografik müdahaleler ise hem daha da özgünleşmek hem de alfabenin sınırlayıcılığını aşmak için gösterilen çabayı ifade eder. Logonun yanına bir amblem tasarlamak, aynı zamanda alfabeler üstü evrensel bir kodlama ihtiyacına cevap verir.

http://selimtuncer.blogspot.com.tr/2009/08/bir-cinayetin-azmettiricisi-olmamak.html

Peki, acaba öyle midir? Bence simge değeri olan grafik unsurlar, bir markanın dünya görüşünü, değerlerini, yeteneklerini, fiziksel özelliklerini, kalitesini ve tüm kavramsal boyutunu simgelerken aynı zamanda bütün bunları bir şekilde inşa ederler. Yani bu göstergeler, gösterge olma özellikleri yanında marka içeriğinin bileşenleri arasında yer alarak bu içeriğin düzeyini belirlerler. Mesela bir logo, markayla öylesine organik bir bütünlük sergiler ki, logo tasarımındaki her türlü başarı veya başarısızlık markanın arkasındaki zihniyeti bir ayna gibi yansıtıverir. Bunu yaparken de doğal olarak marka içeriğine doğrudan dahil olmuş olur.
http://selimtuncer.blogspot.com.tr/2012/01/ekmegin-kokusu-grafik-tasarmn-bugusu.html

Bu amblem ve logoların, sanki “ilkokuldayken resmi iyi olan” kurum memurlarına yaptırılıyormuş gibi bir havaları vardır. Ve daha da vahimi, bu üretim ortamı o kadar özgür ki, ülkedeki başka hiçbir meslek erbabının bu kadar ilkesiz, kuralsız, kıstassız ve pervasızca “icra-yı faaliyet”te bulunabileceğini sanmam. Hatta “meslek”ten olmayanların da “içeri”ye sızabilecekleri ve bu kadar cüretkar olabilecekleri bir başka “disiplin” herhalde yoktur.
http://selimtuncer.blogspot.com.tr/2013/02/o-ampul-krlp-yerini-ideografik-bir.html

Her şeyden önce bir uzmanlık konusunu herkesin katıldığı ve uzman olmayanların değerlendirdiği bir yarışmaya dönüştürmek son derece yanlıştı. Daha önce benzer yarışmalarda hasbelkader jüri üyeliği yaptığım için biliyorum, beş bin başvuru arasından beş tane düzgün iş bulabilirseniz şanslısınız demektir. Bu da önemli değil, o beş tane işin yukarıda sözünü ettiğim kriterlere uygun olma ihtimali ise sıfırdır.
http://selimtuncer.blogspot.com.tr/2012/05/bana-bunun-franklin-gothicini-yapabilir.html

Dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan bir diğeri de sunumdur. Uluslararası bir etkinlik logosunun tanıtılması gereken yer ve zaman stratejik olarak çok önemlidir. Yetkili kişiler Türkiye’nin, Olimpiyat adaylığı konusunda inandırıcı ve kararlı olduğunu göstermek istiyorsa bu tür duyurular yalnızca konu çerçevesinde düzenlenen ve uluslararası yayın kuruluşlarının da davet edildiği toplantılarda yapılmalıdır.

Bugün bir imaj çağında yaşıyoruz. Ürettiğiniz imgeler ve yarattığınız imaj ne kadar güçlü olursa o kadar ikna edici oluyorsunuz. İstanbul 2020 Olimpiyat adaylığının bir imaj yarışı olduğu unutulmamalı. İlk başlarda dikkate alınmayan küçük ayrıntıların ilerleyen aşamalarda büyük problemlere dönüşebildiğini hepimiz biliyoruz. Bu nedenle imajımızı etkileyen konulara daha çok önem vermemiz gerekiyor.

Henüz kimin tarafından tasarlandığını bilmediğimiz logonun Olimpiyat ruhunu temsil edebilecek niteliklere sahip olmadığını kolaylıkla görebiliyoruz. Bu konuda başarılı bir sonuca ulaşılması isteniyorsa İstanbul 2020 Olimpiyatları logosu deneyimli tasarımcılara emanet edilmeli ve konunun uzmanları tarafından seçilmelidir. Aksi takdirde clip-art havasındaki bir İstanbul siluetiyle tasarlanan ve üzerinde yeterince düşünülmemiş bir İstanbul 2020 Olimpiyatları logosunun yeri yalnızca turistik eşya dükkanlarında satılan ucuz ürünler olacaktır.

http://www.markam.com.tr/blog.html?durum=detay&icr=29

Sağlık Bakanlığı
Kırmızı ay-yıldızdan olayın Türkiye’de geçtiğini anlıyoruz. Tek ayak üzerinde durup bir eliyle yıldızlara uzanan turkuaz adam zeki, çevik, sağlıklı ve de üçgen vücutlu Türk insanını temsil ediyor. Ancak adamımız biraz yorgun. Çünkü daha önce yetmiş beş bine yakın logoda görev aldı.

http://arsiv.taraf.com.tr/yazilar/dr-sivilay-genc/zevkler-ve-renkler-tartisilmali-logolar-2/22609/

4. Özgür değilseniz iyi tasarım yapamazsınız. Tasarım özgürlüğü, canınızın istediği renk ve biçimleri canınızın istediği gibi yerleştirmek değildir. Tasarım çalışması zaten işin gerektirdiği yüzlerce unsurla sınırlanmıştır. Müşterinin verdiği işle ilgili bilgilerin içinde durmaktadır bu sınırlar. Ve tasarımcı, rakipleriyle aynı sınırlara uyarak, onlardan farklı bir sonuç elde etmeye çalışmaktadır. Bunların üzerine bir de siz sınırlar koyarsanız, onu çalışamaz hale getirirsiniz. Burada bilmeniz gereken şudur: Hiçbir tasarımcı, müşterisinin hayal ettiği işi yapamaz. Hayal etmek tasarımcının işidir ve o ancak kendi hayal ettiği işi yapabilir. Tasarımcıdan iyi verim almak istiyorsanız, bu koşulları hazırlamalısınız. Fazlasını değil; yeterli olduğu kadarını.
http://www.ortakpayda.com/articles.php?ID=1336

< Resime gitmek için tıklayın >

LOGO TASARIM SÜRECİ
2x2 cm boyutlarında “küçücük ve yalın” bir logoyu görür görmez, "ne lan bu, daha iyisini ben bile yaparım!" diye câhil cesaretiyle atılan tipler katlanarak çoğalmaya devam ediyorlar maalesef...
Halbuki, mesela TV kanalında günde bilmem kaç kere/kare geçen şu meşhur CNBC logosunu gözümüzün önüne getirelim:
http://cgstudionyc.com/identities/nbc
http://www.celebritygolfphotos.com/logos/nbc2012/2012_NBCSPORTS_LOGO_GUIDELINES.pdf

< Resime gitmek için tıklayın >

1- Öncelikle; düşündük, taşındık, aradık, taradık ve tavuskuşu simgesinde karar kıldık diyelim. Peki bitti mi?..
Kuşumuz ve tüyleri nasıl bir tarzda ve seviyede stilize edilmelidir?.. Mesela şöyle kaşlı-gözlü/ifadeli çizsek nasıl olur? Laubalileşir veya çocuksu görünmez mi acaba?

< Resime gitmek için tıklayın >

2- Madem her bir tüy formunu farklı bir tonla renklendirmeye karar verdik; öyleyse kaç tane tüy, hangi renk değerlerinde olmalıdır?
3- Sıcak renkler ne tarafta, soğuk renkler ne tarafta olmalıdır? Öyle ya; her bir sıcak ve soğuk rengin karşıt ton değeri hangisi olmalı ki logo "dengeli" görünebilsin?
4- Tüylerin aralıkları, "küçüldüğünde sıkışık/karışık veya büyültüldüğünde kopuk/dağınık görünmemesi" için ne kadar bırakılmalıdır?
5- Kuşumuzun gagası sağa mı, yoksa sola mı bakmalı; dikkat ne tarafa, niçin verilmelidir?
6- Hem kanalın ağırlığını taşıyabilecek, hem de ekranın köşesinde karambole gitmeyecek nasıl bir yazı karakteri seçilmeli ve çok renkli simgeyi karşılayabilmesi için de hangi renkte olmalıdır?

gibi pek çok kilit sorunun cevabını doğru vermek, dolaysıyla sayısız deneme yapmak gerekecektir. Yani hassastır, meşakkatlidir; “ince işçilik” ve zaman ister… Bu çerçevede, öyle "oldu bitti" şeklinde değil de, tedricî bir çalışma metodu takip edilmelidir. Yani parçadan bütüne, bütünden parçaya git-gellerle; her bir adımda tüm biçim, renk ve kompozisyon ilişkilerini tekrar tekrar kontrol ederek ve bütünü gözden kaçırmadan tasarımın neticelendirilmesi gerekir.

Hiçbir tasarım elemanı ham haliyle olduğu gibi bırakılmamalı; mevcut biçimler, yazı karakterleri ve espaslar gözden geçirilmeli; gerektiğinde dönüştürmeli, icabında takviye edilmelidirler. Öylece kalakalmış, araya sıkışmış, karambole gitmiş, bütüne bağlanmamış ve hiyerarşiye girmemiş hiçbir nokta, çizgi, kıymık vs. bulunmamalıdır.

İşte, görüldüğü gibi "iki tık tık, bi şık şık!"lık basit bir işmiş değil mi...

Bir de şunlara bakalım:
http://siahdesign.com/archives/948

< Resime gitmek için tıklayın >

DH forumlarında vakit geçirmekten keyif alıyor gibisin ancak giriş yapmadığını görüyoruz.

Üye olduğunda özel mesaj gönderebilir, beğendiğin konuları favorilerine ekleyip takibe alabilir ve daha önce gezdiğin konulara hızlıca erişebilirsin.

Üye Ol Şimdi Değil





< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi okuryazarcizer -- 31 Aralık 2015; 21:08:09 >

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

• Fikrin anahtar unsur olduğunu, iyi fikrin iyi biçimi getirebileceğini bilmek,
http://elmaaltshift.blogspot.com.tr/2005/11/bir-neo-modernist-manifesto.html
https://www.behance.net/gallery/4293689/BR-NEO-MODERNIST-MANIFESTO

https://www.behance.net/gallery/31245443/Good-Ol-American-Freedom
< Resime gitmek için tıklayın >

https://www.behance.net/gallery/28745439/Branding-Identity-Marks-2015
< Resime gitmek için tıklayın >

http://www.dccomics.com/galleries/dc-new-brand-identity
https://youtu.be/tTw4hNcPoWI?t=31
< Resime gitmek için tıklayın >

https://jeriahlau.carbonmade.com/projects/2994729/11752503
< Resime gitmek için tıklayın >

https://logopond.com/gallery/detail/217410
< Resime gitmek için tıklayın >

http://logopond.com/gallery/detail/18766
< Resime gitmek için tıklayın >

http://logopond.com/gallery/detail/106524
< Resime gitmek için tıklayın >

http://logopond.com/gallery/detail/217185
< Resime gitmek için tıklayın >

http://logopond.com/gallery/detail/76758
< Resime gitmek için tıklayın >

https://logopond.com/gallery/detail/63460
< Resime gitmek için tıklayın >

http://logopond.com/gallery/detail/47547
< Resime gitmek için tıklayın >

https://logopond.com/gallery/detail/237175
< Resime gitmek için tıklayın >

https://dribbble.com/shots/2460740-Benny-Gold-Eagle-Badge
< Resime gitmek için tıklayın >

http://logopond.com/gallery/detail/23818
< Resime gitmek için tıklayın >

https://logopond.com/gallery/detail/239139
< Resime gitmek için tıklayın >

https://logopond.com/gallery/detail/236178
< Resime gitmek için tıklayın >

https://logopond.com/gallery/detail/239884
< Resime gitmek için tıklayın >





< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi okuryazarcizer -- 14 Mart 2016; 13:19:14 >

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

quote:

Orijinalden alıntı: okuryazarcizer

LOGO TASARIM SÜRECİ


2. Bir grafik tasarımcının grafik iletişim ürünlerine muhatap olması ise, tasarımcının eser karşısında bilinçli ve eleştirel bir tavır geliştirmesine neden olur. Grafik tasarımcı, bu ürünlerin başarısından bir model olarak etkilenirken, başarısızlığı karşısında, kişiden kişiye değişiklik gösterse de, huzursuzluk duyar. Bilmek acı çekmektir, çünkü bir başka meslektaşı tasarlamış olsa bile, ortaya çıkan sonuçlar, biraz da mesleğinin itibarıyla ve kendi kimliğiyle ilintilidir.
http://selimtuncer.blogspot.com.tr/2011/01/rol-karmasas-ve-sonuclar-grafik-tasarmc.html

Mevcut algı ve görgü seviyelerinin perişanlığı karşısında bir kez daha esefle "YA SABIR!" çekerek nitelikli örnekleri ve doğru tasarım süreçlerini sergilemeye devam edelim ki birkaç akıl, iz'an ve "göz" sahibine yol gösterici olur belki:

http://lhvfx.com/

http://orgutcayli.com/826/322531/works/lighthouse-vfx

< Resime gitmek için tıklayın >





< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi okuryazarcizer -- 12 Ocak 2016; 21:34:45 >
Bu mesaja 1 cevap geldi.
O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

https://dribbble.com/shots/246106-Song-of-Ice-and-Fire-Game-of-Thrones-House-Sigils
< Resime gitmek için tıklayın >

https://zete.com/game-of-thronesu-bir-de-george-r-r-martinden-dinleyin/

Nasıl ki George R. R. Martin, "Game of Thrones" gibi bir seriyi, "Word" programıyla falan değil; felsefe, psikoloji, dünya tarihi, savaşlar tarihi, dinler tarihi ve haliyle edebiyat klasikleri birikimi olmasa yazamazdı; arkada görsel/plastik sanatlar, sanat tarihi ve hatta edebiyat birikimi olmadan hakiki bir logo tasarımı da asla çıkartılamaz... Yani Adobe Illustrator veya "korel" var ya; fikir bulamazlar, kompozisyon kuramazlar, çizim yapamazlar, renk seçemezler ve tipografiden anlamazlar bilmem anlatabiliyor muyum?

Asla hatırlanmayacak çöp grafiklerle markanızı kirletmek ve muhatap kitlenize rezil olmak istemiyorsanız, "KOŞ VATANDAŞ KOŞŞ, BEŞ KURUŞA ON DAKKADA LOGON HAZIRR!.." diye çığıran üçkağıtçı şoparlara sakın aldanmayınız.





< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi okuryazarcizer -- 7 Temmuz 2016; 16:02:22 >
Bu mesaja 1 cevap geldi.
W
11 yıl (11796 mesaj)
Yarbay

Konu için tesekkürler, PDF olarak birkaynak varmı çıktı alabileceğimiz?


Bu mesaja 1 cevap geldi.
O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

W
11 yıl (11796 mesaj)
Yarbay

Bende typegraphy ile ilgileniyorum bu ara ama akademik bir kaynak bulamadım, burdan da baktım eline sağlık tekrar, ama aşama aşama gidilmesi gerek bir durum.


Bu mesaja 1 cevap geldi.
O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

quote:

Orijinalden alıntı: WinteR

Bende typegraphy ile ilgileniyorum bu ara ama akademik bir kaynak bulamadım, burdan da baktım eline sağlık tekrar, ama aşama aşama gidilmesi gerek bir durum.

"HANGİ ONLINE KAYNAKLAR ÖĞRETİCİ OLABİLİR?"i inceleyiniz:
http://forum.donanimhaber.com/m_101904606/f_//tm.htm#101904606





< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi okuryazarcizer -- 17 Mart 2016; 15:30:36 >
Bu mesaja 1 cevap geldi.
M
11 yıl (117 mesaj)
Çavuş

Hocam çok teşekkür ederim çok faydalı bir konu olmuş elinize sağlık...


Bu mesaja 1 cevap geldi.
O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

https://www.behance.net/gallery/34350695/Personal-Branding

< Resime gitmek için tıklayın >

Mükemmel... "Birinci sınıf logo tasarımcısı"dır ki asla leke-espas dengesi, kontür, kompozisyon ve tipografi hatası yapmaz:

https://dribbble.com/shots/1948246-PB-Logo-Drib
< Resime gitmek için tıklayın >





< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi okuryazarcizer -- 16 Nisan 2016; 19:51:47 >
Bu mesaja 1 cevap geldi.
O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi

O
11 yıl (951 mesaj)
Yüzbaşı
Konu Sahibi