NASA'nın nisan ayında gerçekleştirdiği Artemis II görevi, Ay çevresindeki tarihi yolculuğunun yanı sıra Dünya atmosferinde de dikkat çekici bir etkiye neden oldu. Yeni bir araştırmaya göre roketin fırlatılması, iyonosferde 5.000 kilometre genişliğinde iki elektromanyetik boşluk oluşturdu. Bu bozulma, GPS sinyallerinin doğruluğunu etkileyerek konum bilgilerinde birkaç metrelik sapmalara yol açtı.
İyonosferde bozulmaya neden oldu
Tayvan'daki Ulusal Cheng Kung Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışma, Artemis II görevinin Dünya'nın üst atmosferindeki etkilerini ortaya koydu. Araştırmada, fırlatışın etkisini ölçmek için yer tabanlı yüksek hassasiyetli GPS alıcılarından oluşan bir ağ kullanıldı.
ABD'de deprem sırasında tektonik plakaların çok küçük hareketlerini ölçmek için de kullanılan bu sistem, iyonosferdeki serbest elektron yoğunluğunda meydana gelen değişimleri tespit edebiliyor. Bunun için GPS uydularından gelen sinyallerin alıcılara ulaşırken yaşadığı gecikmeler ölçülüyor.
Deniz seviyesinden yaklaşık 48 ila 965 kilometre yükseklikte bulunan iyonosfer, atmosferin elektrik yüklü parçacıklar içeren bölümünü oluşturuyor. Radyo sinyallerinin Dünya çevresinde yayılmasında önemli rol oynayan bu katmandaki değişimler GPS sinyallerini de etkileyebiliyor.
GPS konumlarında birkaç metrelik sapma oluştu
Araştırmacılar, Artemis II fırlatışı sırasında iyonosferde iki büyük elektromanyetik boşluk oluştuğunu belirledi. İlk bozulma, SLS roketinin 65 metre uzunluğundaki ana kademesinin atmosferden geçişi sırasında meydana geldi. İkinci bozulma ise roketin üst kademesinin gerçekleştirdiği iki ayrı motor ateşlemesinin ardından oluştu.
Her iki boşluğun da yaklaşık 5.000 kilometre genişliğe ulaştığı tespit edildi. Bu büyüklükteki bozulmalar, GPS sinyallerinin doğruluğunu etkileyerek konum bilgilerinde birkaç metrelik hatalara neden olabiliyor.
Araştırmanın ortak yazarlarından Profesör Charles Lin, bu durumun otonom araçları ve insansız hava araçlarını da etkileyebileceğine dikkat çekti. Lin'e göre birkaç metrelik konum hatası, otonom bir otomobilin şerit değiştirmesine neden olabilecek kadar önemli.
GPS uyduları, Dünya yüzeyinden yaklaşık 20.200 kilometre yükseklikte yörüngede bulunuyor. Bu mesafe iyonosferin oldukça üzerinde olsa da uydulardan gönderilen sinyaller akıllı telefonlara, yer istasyonlarına ve araçlara ulaşmak için atmosferin farklı katmanlarından geçmek zorunda.
Dolayısıyla iyonosferde meydana gelen elektromanyetik değişimler, uyduların kendileri etkilenmese bile GPS sinyallerinin doğruluğunu bozabiliyor. Gelecekte Ay, Mars ve uzaya daha fazla yolculuğun yapılması beklendiği için bu tür olaylar daha çok yaşanabilir.
Tazminat için diyorsanız nerenin vatandaşlığına sahip olduğunuza bağlı değişir.
Yani Türkiye vatandaşlığınız varsa sadece hiç denemeyin bile derim. Zira TR sisteminde mesela trafikte dayağı siz yeseniz bile tazminatı foncular ya da foncularla kanka olanlar, bir arada yemek yemiş foto çektirmiş olanlar vs alabiliyor. Yine y.dışı bir firmanın sorunu olduğunda, mesela apple diyelim ki çok yapar. Abd ya da avrupa vatandaşlarına tazminat öderken Türkiye olunca banane almasalardı, nasıl olsa çöp satsak giyecek şeyleri yok hala alıyorlar müstehak diyebiliyor.
Haa avrupa vatandaşıysanız da garanti değil. Artık Trump yeri geldiğinde orası çöp, burası dandik deyip adam yerine koymayabiliyor. Zaten sözde avrupai çok gelişmiş evrensel, milletler arası hukuk sisteminin de biraz zora düşünce aslında hiç evrensel olmadığı, işlerine geldiği zaman adalet hukuk, gelmediğinde guguk olduğu son 10 yılda iyice ayyuka çıktı. Zorda kalınca Kanada başbakanı da itiraf etti ya. BM hukuku aslında eskiden beri adaletsizdi ama bizimde işimize yarıyordu o yüzden adaletliymiş gibi takılıyorduk diye. Ama sıkışınca saklanamayacak derecede ortaya çıkmak durumunda kaldı çünkü BM hukukuna göre misal bibiyi tutuklaman lazım ama nereye tutuklayacaksın, kendi BM araştırma grubunu adam bombalıyor nereye cezalandıracaksın. Tamam savaş kötü falan da Ukrayna senin hiç bir şeyin değil. Sanki nato ülkesiymiş gibi hangi hakla Rusya'nın tüm paralarına çökebiliyorsun ki BM ye göre bile bu resmen çökme çalmaya giriyor. Sıkıysa yıllardır, hatta kurulduğu tarihten bu yana dünyanın en çok ülkesine savaş açma rekoruna sahip Abd hukuksuzca ona buna savaş açtığında paralarına çökseydin ya? Hani eşitlik falan aynı kanuna aynı adalet falan?
Geriye Abd vatandaşlığı kalıyor ama onda bile hani çifte vatandaşlıktan bile vazgeçmiş bir Türk olsanızda, sadece Abd vatandaşlığınız olsa da, burada Türkçe yazabildiğinize göre, sizin itirazınız, şikayetiniz, renginizden, Türkçe konuşabilmenizden dolayı pek ciddiye alınmayacaktır hatta ICE tarafından deport dahi edilebilirsiniz.
Güzel özetlemişsin. Ben de aynı şeyleri düşünerek daha kısa bir espriyle bu durumu belirtmek istemiştim. Ben de hemen hemen aynı şeyleri düşünerek yazmıştım. Bu dünyada dokunulmaz ülkeler var işte.
İyonosferde bozulmaya neden oldu
Tayvan'daki Ulusal Cheng Kung Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışma, Artemis II görevinin Dünya'nın üst atmosferindeki etkilerini ortaya koydu. Araştırmada, fırlatışın etkisini ölçmek için yer tabanlı yüksek hassasiyetli GPS alıcılarından oluşan bir ağ kullanıldı.
ABD'de deprem sırasında tektonik plakaların çok küçük hareketlerini ölçmek için de kullanılan bu sistem, iyonosferdeki serbest elektron yoğunluğunda meydana gelen değişimleri tespit edebiliyor. Bunun için GPS uydularından gelen sinyallerin alıcılara ulaşırken yaşadığı gecikmeler ölçülüyor.
Deniz seviyesinden yaklaşık 48 ila 965 kilometre yükseklikte bulunan iyonosfer, atmosferin elektrik yüklü parçacıklar içeren bölümünü oluşturuyor. Radyo sinyallerinin Dünya çevresinde yayılmasında önemli rol oynayan bu katmandaki değişimler GPS sinyallerini de etkileyebiliyor.
GPS konumlarında birkaç metrelik sapma oluştu
Her iki boşluğun da yaklaşık 5.000 kilometre genişliğe ulaştığı tespit edildi. Bu büyüklükteki bozulmalar, GPS sinyallerinin doğruluğunu etkileyerek konum bilgilerinde birkaç metrelik hatalara neden olabiliyor.
Ayrıca Bkz.Starlink V4 geliyor: İnternetin altyapısı uzaya taşınacak
Araştırmanın ortak yazarlarından Profesör Charles Lin, bu durumun otonom araçları ve insansız hava araçlarını da etkileyebileceğine dikkat çekti. Lin'e göre birkaç metrelik konum hatası, otonom bir otomobilin şerit değiştirmesine neden olabilecek kadar önemli.
GPS uyduları, Dünya yüzeyinden yaklaşık 20.200 kilometre yükseklikte yörüngede bulunuyor. Bu mesafe iyonosferin oldukça üzerinde olsa da uydulardan gönderilen sinyaller akıllı telefonlara, yer istasyonlarına ve araçlara ulaşmak için atmosferin farklı katmanlarından geçmek zorunda.
Dolayısıyla iyonosferde meydana gelen elektromanyetik değişimler, uyduların kendileri etkilenmese bile GPS sinyallerinin doğruluğunu bozabiliyor. Gelecekte Ay, Mars ve uzaya daha fazla yolculuğun yapılması beklendiği için bu tür olaylar daha çok yaşanabilir.
Kaynak:https://www.techspot.com/news/114480-nasa-artemis-ii-launch-punched-two-5000-km.html
Haberi Portalda Gör