Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft gibi teknoloji devlerinin yalnızca 2026 yılında 650 milyar doların üzerinde yapay zeka altyapı yatırımı yapması beklenirken bu devasa bütçenin sahaya yansıması elektrik altyapısındaki darboğaz nedeniyle sınırlı kalıyor.

Sorunun merkezinde elektrik ekipmanları var

Veri merkezlerinin kurulumu yalnızca sunucu ve işlem gücüyle sınırlı değil. Transformatörler ve bataryalar gibi elektrik bileşenleri, hem veri merkezlerinin içinde hem de bu tesislere enerji sağlayan şebekelerde kritik rol oynuyor. Yapay zeka şirketleri yalnızca veri merkezi kurmakla kalmayıp, bu merkezleri besleyecek enerji altyapısını da genişletmek zorunda kalıyor.

Pazar analiz şirketi Sightline Climate verilerine göre ABD’de 2026 yılı içinde yaklaşık 12 gigawatt (GW) yeni veri merkezi kapasitesinin devreye alınması planlanıyor. Ancak mevcut koşullarda bu kapasitenin yalnızca üçte biri aktif olarak inşa ediliyor.

Ayrıca Bkz.“Haklısın” algoritması: Yapay zekanın en büyük riski ortaya çıktı

Elektrik altyapısı toplam veri merkezi maliyetinin yüzde 10’undan azını oluştursa da, bu bileşenlerde yaşanacak en küçük gecikme tüm projeyi durdurabilecek kritik bir etki yaratıyor.

Transformatör bekleme süresi 5 yıla çıktı

Bu durum, kurulum döngüsü genellikle 18 ayın altında olan yapay zeka veri merkezleri için ciddi bir kriz anlamına geliyor. Donanım hazır olsa bile enerji altyapısı olmadan veri merkezlerinin faaliyete geçmesi mümkün olmuyor.

Çin’e bağımlılık sürüyor

Uzmanlara göre tedarik sorunları çözülmeden yapay zekaya yapılan trilyon dolarlık yatırımların somut kapasiteye dönüşmesi mümkün olmayabilir. Çünkü artık sınırlayıcı faktör sermaye ya da işlem gücü değil, doğrudan enerji altyapısı.