Gerek Megara ve gerekse Elis-Eretria okulunun Sokratik düşüncenin ruhunu yansıtma potansiyeli ya da güçlerine rağmen, Sokratik geleneğin antik Yunan'daki en etkili ve en özgün dalını Kiniklerin oluşturduğu tartışmasız kabul edilir. Bunun bir nedeni Kiniklerin, başkaca şeyler yanında Sokratik teori-pratik birliğini, savunulan felsefi ilkeleri yaşayış biçimiyle somutlaştırma idealini olabilecek en yoğun, hatta abartılı bir biçimde hayata geçirmiş olmalarıysa eğer, ikinci bir nedeni onların Sokratik felsefenin ruhunu, Helenistik dönemin önemli düşünce okullarından olan Stoacı okulun formasyonuna veya onun Roma İmparatorluğu'nda popüler bir felsefe olarak oynadığı role yaptığı doğrudan etki yoluyla Helenistik dünyaya aktarmış olmalarıdır. Üyelerinin Sokrates'in felsefesinin pratik yanını, bu felsefenin politik ve moral boyutlarını başka herkesten daha iyi anladığı üzerinde ittifak edilen okulun, ''köpek'', ''köpeksi'', ''köpeğe benzer'' anlamına gelen Grekçe kunikos adını neden ya da nasıl aldığıyla ilgili olarak üç ayrı muhtemel açıklama ortaya konmuştur. Bunlardan birincisine göre, okulun adı kurucusu Antisthenes'in ders yaptığı yerden, ''beyaz köpek'', ''hızlı köpek'', hatta ''köpek maması'' anlamına gelen Grekçe Kynosarges adlı jimnasyumdan, Herakles'in hamisi olduğu tapınaktan gelmektedir. Kynosarges köle doğmuş oldukları veya Yunanlı olmadıkları ya da anne babası Atina yurttaşı olmuş olsa bile, hukuken tanınan bir evlilik yapmamış oldukları için Atina yurttaşlığından mahrum olanların, nothoi'un devam ettiği bir tapınaktı.
Annesinin Trakyalı bir köle olması dolayısıyla bir nothos olan Antisthenes, derslerini bu tapınakta verdiği için, okula Kinik Okul adı verilmişti.
İkinci açıklamaya göre, Kinik sıfatı, Sokrates'in ölümünde yanında bulunup, onun en sadık öğrencilerinden biri olan Antisthenes'in ''saf ve hâlis'' bir köpek anlamına Haplaukon şeklindeki lakabı ya da takma adından gelmektedir. Üçüncü açıklamaya göre ise, kunikos sıfatı okula ve dolayısıyla, okulun üyelerine, görünümlerinin kabalığı ve ilkelliğinden, onların bütün uzlaşımlara, örf ve âdetlere aykırı hayat tarzlarından ve hatta Antisthenes'in Atinalılara, yaşam biçimlerini ve uzlaşımlarını küçümsemek, toplumun budalalıklarına ve haksızlıklarına karşı çıkmak amacıyla bir tepeden ''uluyarak'' hitap etmesi nedeniyle verilmiştir.
Bu açıklamalardan hangisi doğru olursa olsun, Kiniklerle bir hayvan türü olarak köpek arasnda, ya bizzat onların kendileri ya da onları eleştirenler tarafından bağ kurulmuş olması olgusu, insan varlığının hayvani doğasının, Yunan uygarlığının dördüncü yüzyılda ulaşmış olduğu koşullarda, radikal bir tarzda yeni baştan incelenmesi veya ele alması olgusuna yapılan vurgu açısından önem taşır. Kiniklerin bilinçli bir tavırla ''köpek gibi davranmaları'' veya ''köpeği oynamaları'', insan geleneksel olarak hayvan - insan - tanrı diye, hem doğal hiyerarşideki ve hem de uygarlık hiyerarşisindeki yeriyle tanımlanmış olduğu için, moral söylemin baştan aşağı değiştirilmesiyle sonuçlanmıştır. Gerçekten de Kiniklerin bu türden geleneksel hiyerarşileri sorgulamak suretiyle, insanın doğadaki yerini ve uygarlığın insan hayatındaki rolünü yeni baştan değerlendirme imkanı buldukları söylenebilir. Buna göre, Kinikler, ''mevcudu geçersizleştirmeyi'', ''zamanın hâkim ideolojilerini geçersizleştirmeyi'' amaçlayan hicivci ve aforizmatik bir söylem içerisinde, bir yandan bütün yerleşik toplumsal tabulara meydan okurken, diğer yandan da insanın ihtiyaçlarını, kısmen fiziki alıştırma ve talim (askesis) yoluyla erişilecek bir kendine yetme (autarkeia) idealinin bir parçası olarak en aza indirgemeye, buna mukabil sözünü hiçbir şekilde sakınmama anlamında konuşma hürriyetini (parrhesia) ve eylem özgürlüğünü (eleutheria) olabildiğince arttırmaya dayanan bir ahlak anlayışı ve varolan yönetimleri insan doğasına karşı işlenmiş bir suç ve hıyanet; gelenek kültürü de mutluluğun önündeki engel olarak gören bir politika karşıtlığı önermişlerdir. Kiniklerin etik görüşleriyle politika felsefeleri arasında nasıl bir bağ kurulursa kurulsun, onların savundukları düşüncelerin en iyi karşı çıktıkları şeyler, yani Yunan uygarlığının miras alınmış bütün inanç ve pratikleri yoluyla anlaşılabileceğini söylemek doğru olacaktır.
Ahmet Cevizci - Sokrates
Devam edecek...
< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi *Bozkır* -- 10 Kasım 2008; 0:30:09 >
1. sayfa
Hizmet kalitesi için çerezleri kullanabiliriz, DH'yi kullanırken depoladığımız çerezlerle ilgili veri politikamıza gözatın.
Gerek Megara ve gerekse Elis-Eretria okulunun Sokratik düşüncenin ruhunu yansıtma potansiyeli ya da güçlerine rağmen, Sokratik geleneğin antik Yunan'daki en etkili ve en özgün dalını Kiniklerin oluşturduğu tartışmasız kabul edilir. Bunun bir nedeni Kiniklerin, başkaca şeyler yanında Sokratik teori-pratik birliğini, savunulan felsefi ilkeleri yaşayış biçimiyle somutlaştırma idealini olabilecek en yoğun, hatta abartılı bir biçimde hayata geçirmiş olmalarıysa eğer, ikinci bir nedeni onların Sokratik felsefenin ruhunu, Helenistik dönemin önemli düşünce okullarından olan Stoacı okulun formasyonuna veya onun Roma İmparatorluğu'nda popüler bir felsefe olarak oynadığı role yaptığı doğrudan etki yoluyla Helenistik dünyaya aktarmış olmalarıdır. Üyelerinin Sokrates'in felsefesinin pratik yanını, bu felsefenin politik ve moral boyutlarını başka herkesten daha iyi anladığı üzerinde ittifak edilen okulun, ''köpek'', ''köpeksi'', ''köpeğe benzer'' anlamına gelen Grekçe kunikos adını neden ya da nasıl aldığıyla ilgili olarak üç ayrı muhtemel açıklama ortaya konmuştur. Bunlardan birincisine göre, okulun adı kurucusu Antisthenes'in ders yaptığı yerden, ''beyaz köpek'', ''hızlı köpek'', hatta ''köpek maması'' anlamına gelen Grekçe Kynosarges adlı jimnasyumdan, Herakles'in hamisi olduğu tapınaktan gelmektedir. Kynosarges köle doğmuş oldukları veya Yunanlı olmadıkları ya da anne babası Atina yurttaşı olmuş olsa bile, hukuken tanınan bir evlilik yapmamış oldukları için Atina yurttaşlığından mahrum olanların, nothoi'un devam ettiği bir tapınaktı.
Annesinin Trakyalı bir köle olması dolayısıyla bir nothos olan Antisthenes, derslerini bu tapınakta verdiği için, okula Kinik Okul adı verilmişti.
İkinci açıklamaya göre, Kinik sıfatı, Sokrates'in ölümünde yanında bulunup, onun en sadık öğrencilerinden biri olan Antisthenes'in ''saf ve hâlis'' bir köpek anlamına Haplaukon şeklindeki lakabı ya da takma adından gelmektedir. Üçüncü açıklamaya göre ise, kunikos sıfatı okula ve dolayısıyla, okulun üyelerine, görünümlerinin kabalığı ve ilkelliğinden, onların bütün uzlaşımlara, örf ve âdetlere aykırı hayat tarzlarından ve hatta Antisthenes'in Atinalılara, yaşam biçimlerini ve uzlaşımlarını küçümsemek, toplumun budalalıklarına ve haksızlıklarına karşı çıkmak amacıyla bir tepeden ''uluyarak'' hitap etmesi nedeniyle verilmiştir.
Bu açıklamalardan hangisi doğru olursa olsun, Kiniklerle bir hayvan türü olarak köpek arasnda, ya bizzat onların kendileri ya da onları eleştirenler tarafından bağ kurulmuş olması olgusu, insan varlığının hayvani doğasının, Yunan uygarlığının dördüncü yüzyılda ulaşmış olduğu koşullarda, radikal bir tarzda yeni baştan incelenmesi veya ele alması olgusuna yapılan vurgu açısından önem taşır. Kiniklerin bilinçli bir tavırla ''köpek gibi davranmaları'' veya ''köpeği oynamaları'', insan geleneksel olarak hayvan - insan - tanrı diye, hem doğal hiyerarşideki ve hem de uygarlık hiyerarşisindeki yeriyle tanımlanmış olduğu için, moral söylemin baştan aşağı değiştirilmesiyle sonuçlanmıştır. Gerçekten de Kiniklerin bu türden geleneksel hiyerarşileri sorgulamak suretiyle, insanın doğadaki yerini ve uygarlığın insan hayatındaki rolünü yeni baştan değerlendirme imkanı buldukları söylenebilir. Buna göre, Kinikler, ''mevcudu geçersizleştirmeyi'', ''zamanın hâkim ideolojilerini geçersizleştirmeyi'' amaçlayan hicivci ve aforizmatik bir söylem içerisinde, bir yandan bütün yerleşik toplumsal tabulara meydan okurken, diğer yandan da insanın ihtiyaçlarını, kısmen fiziki alıştırma ve talim (askesis) yoluyla erişilecek bir kendine yetme (autarkeia) idealinin bir parçası olarak en aza indirgemeye, buna mukabil sözünü hiçbir şekilde sakınmama anlamında konuşma hürriyetini (parrhesia) ve eylem özgürlüğünü (eleutheria) olabildiğince arttırmaya dayanan bir ahlak anlayışı ve varolan yönetimleri insan doğasına karşı işlenmiş bir suç ve hıyanet; gelenek kültürü de mutluluğun önündeki engel olarak gören bir politika karşıtlığı önermişlerdir. Kiniklerin etik görüşleriyle politika felsefeleri arasında nasıl bir bağ kurulursa kurulsun, onların savundukları düşüncelerin en iyi karşı çıktıkları şeyler, yani Yunan uygarlığının miras alınmış bütün inanç ve pratikleri yoluyla anlaşılabileceğini söylemek doğru olacaktır.
Ahmet Cevizci - Sokrates
Devam edecek...
< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi *Bozkır* -- 10 Kasım 2008; 0:30:09 >