ASELSAN’ın MR (MRI) cihazı üretme girişimi uzun süre gündemde kaldı, ancak neden ortaya tam bir ürün çıkmadığı merak ediliyor. Konuyu özetleyeyim: ✅ ASELSAN neden MR cihazı üretemedi? ASELSAN aslında 2015–2020 döneminde Türkiye’de yerli MR cihazı geliştirme projesine başlamıştı. Hatta TÜBİTAK ve Sağlık Bakanlığı ile beraber yürütülen “Milli Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) Projesi” kamuoyuna açıklanmıştı. Ancak proje birkaç nedenle ürünleşemedi: 1) MRI cihazı geliştirmek, savunma teknolojilerinden bile daha zordur MRI cihazı:
3 Tesla seviyesinde süperiletken mıknatıs gerektirir
Çok hassas RF sistemleri
Çok güçlü kriyojenik altyapı (sıvı helyum, soğutma)
Yüksek çözünürlükte görüntüleme yazılımları
Sağlıkta regülasyon, FDA/CE sertifikaları
Bu alan Türkiye’de hiç altyapı olmayan bir alan olduğu için sıfırdan geliştirmek büyük Ar-Ge gerektiriyor. ASELSAN’ın güçlü olduğu alan radar, elektronik harp, optik — ama MRI bambaşka bir mühendislik alanı. 2) Süperiletken magnet üretimi Türkiye’de yok MRI cihazının kalbi olan sıvı helyumla çalışan süperiletken magneti üreten:
GE Healthcare
Siemens
Philips
Canon
gibi yalnızca 4–5 dünya devi var. ASELSAN bu magneti yerli üretemedi, dışarıdan almak da çok maliyetli ve teknolojiyi vermiyorlar. 3) Türkiye’nin kriyojenik altyapısı yetersiz MRI cihazlarında:
4 Kelvin’e kadar soğutma
Süperiletken bobin
Helyum geri kazanımı
gibi özel tesisler gerekiyor. Bu, savunma sanayisinde bile çok az kullanılan bir teknoloji. 4) Pazar küçük, yatırım büyük Bir MRI cihazı geliştirmek için:
400–600 milyon dolar Ar-Ge yatırımı gerekir.
Yıllık Türkiye MR cihazı pazarı sadece 250–300 cihaz.
Bu yatırımın geri dönüşü çok uzun. 5) CE sertifikasyonu ve klinik testler çok uzun MR cihazı:
Tıbbi cihaz sınıfı Class IIb
Klinik testler: 2–3 yıl
CE/FDA süreci: 2–4 yıl
ASELSAN’ın askeri ürünlerdeki sertifikasyon tecrübesi burada yeterli değil. 6) Proje zaman içinde rafa kaldırıldı Yetkililerin açıklamalarına göre:
Prototip parçalar geliştirildi
RF coil tasarımı yapıldı
Görüntüleme yazılımlarında ilerleme oldu
Fakat ürünleşme aşamasına geçilemedi. Projede çalışan bazı ekiplerin dağıtıldığı ve bütçenin başka projelere yönlendirildiği biliniyor. 📌 Özet ASELSAN MR cihazı üretemedi çünkü: ➤ Magnet – süperiletken teknolojisi yoktu ➤ Kriyojenik altyapı yoktu ➤ Ar-Ge maliyeti aşırı yüksekti ➤ Pazar küçük olduğu için yatırım geri dönmüyordu ➤ Sağlık cihazı sertifikasyon süreçleri çok uzun ve zor Bu nedenle proje prototip seviyesini geçemedi ve resmî olarak “durdurulmuş” görünüyor.
ASELSAN’ın MR yapamayıp röntgen cihazı yapabilmesi aslında iki teknolojinin zorluk seviyesinin çok farklı olmasından kaynaklanıyor. Kısaca açıklayayım:
✅ 1) Röntgen cihazı çok daha basit bir teknoloji Röntgen cihazı için gereken temel şeyler: X-ray tüpü
Yüksek gerilim güç kaynağı
Dedektör panel (flat panel)
Görüntü işleme yazılımı
Metal gövde ve mekanik kollar
Bunların çoğu Türkiye’de veya ticari olarak dünyadan temin edilebiliyor. Yani kritik teknoloji sayısı düşük. ASELSAN burada:
Elektronik kontrol kartlarını
Görüntü işleme yazılımını
Mekanik yapıyı
Arayüzleri
kendi üretti ve nispeten hızlı çıktı. ❗ 2) MRI cihazı ise tamamen başka bir mühendislik seviyesi MRI cihazı için: ✔ Süperiletken magnet (3 Tesla mıknatıs) – Türkiye’de yok Dünyada sadece 4–5 şirket üretebiliyor. ✔ Sıvı helyum, kriyojenik soğutma – altyapı yok ✔ RF coil tasarımı – ileri seviye mühendislik ✔ Gelişmiş görüntüleme algoritmaları ✔ FDA/CE tıbbi cihaz sertifikasyonu uzun Bu yüzden MRI cihazı yapmak, röntgene göre 10 kat daha zor ve daha pahalı. 🧩 3) Röntgende kritik teknoloji dışarıdan alınabiliyor Röntgenin en zor parçası olan:
Flat panel dedektörler
X-ray tüpleri
dünya genelinde rahatça satılıyor. ASELSAN bu parçaları alıp kendi elektroniğini ve yazılımını ekleyebildi. MRI’da ise kritik parçalar satılmıyor, teknoloji aktarımı yapılmıyor. 🟢 4) Röntgen cihazı pazarı daha kolay ve hızlı Röntgen cihazı CE belgesi almak:
6–12 ay
MRI CE belgesi almak:
2–4 yıl klinik test
Çok daha maliyetli
Bu da röntgenin üretim ve satışa daha hızlı çıkmasını sağladı. 📝 Özet TeknolojiZorluk SeviyesiTürkiye’de AltyapıKritik Parçaların TedarikiGeliştirme SüresiRöntgenOrtaVarSerbest1–2 yılMRIÇok yüksekYokKritik parçalar satılmaz5–10 yıl 👉 Sonuç: ASELSAN MR yapamadı çünkü MRI tamamen yeni ve Türkiye’de hiç olmayan bir teknoloji alanı. Röntgen ise mevcut altyapıyla yapılabilecek bir cihaz türü. İstersen ASELSAN’ın ürettiği röntgen cihazının teknik özelliklerini veya MR yapabilmesi için Türkiye’de ne olması gerektiğini de anlatayım.
DH forumlarında vakit geçirmekten keyif alıyor gibisin ancak giriş yapmadığını görüyoruz.
Üye olduğunda özel mesaj gönderebilir, beğendiğin konuları favorilerine ekleyip takibe alabilir ve daha önce gezdiğin konulara hızlıca erişebilirsin.
600 milyon dolar yatırım yapmak mı sorun? Yapılsın, Mr cihazı olmasa bile mıknatıs üretilsin, o mıknatısı bulana kadar daha başka neler çıkar ortaya. Fikirler fikirleri doğurur.
Burda turkiye ihtiyaci 250 300 cihaz denmis ama biz ihracta edebilir belki bunun 10 kati sen yeterki guzel is yap.. cok masrafli diye euv lithografi uretme, cok masrafli diye chip uretim tesisi kurma , cok masrafli diye chip tasarlama , cok masrafli diye batarya uretme ve gelistirmekle ugrasma vsvs ondan sonra katma deger uretemiyoruz diye ver yansin et.. sadece diyaneti ozellestirip burdaki kaynak arge de kullanilsa bugun Mri ve lithografi , chip , malzeme gelistirme bircok alanda lider yada en azindan kendine yeten ulke olurduk..
✅ ASELSAN neden MR cihazı üretemedi?
ASELSAN aslında 2015–2020 döneminde Türkiye’de yerli MR cihazı geliştirme projesine başlamıştı. Hatta TÜBİTAK ve Sağlık Bakanlığı ile beraber yürütülen “Milli Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) Projesi” kamuoyuna açıklanmıştı.
Ancak proje birkaç nedenle ürünleşemedi:
1) MRI cihazı geliştirmek, savunma teknolojilerinden bile daha zordur
MRI cihazı:
- 3 Tesla seviyesinde süperiletken mıknatıs gerektirir
- Çok hassas RF sistemleri
- Çok güçlü kriyojenik altyapı (sıvı helyum, soğutma)
- Yüksek çözünürlükte görüntüleme yazılımları
- Sağlıkta regülasyon, FDA/CE sertifikaları
Bu alan Türkiye’de hiç altyapı olmayan bir alan olduğu için sıfırdan geliştirmek büyük Ar-Ge gerektiriyor.ASELSAN’ın güçlü olduğu alan radar, elektronik harp, optik — ama MRI bambaşka bir mühendislik alanı.
2) Süperiletken magnet üretimi Türkiye’de yok
MRI cihazının kalbi olan sıvı helyumla çalışan süperiletken magneti üreten:
- GE Healthcare
- Siemens
- Philips
- Canon
gibi yalnızca 4–5 dünya devi var.ASELSAN bu magneti yerli üretemedi, dışarıdan almak da çok maliyetli ve teknolojiyi vermiyorlar.
3) Türkiye’nin kriyojenik altyapısı yetersiz
MRI cihazlarında:
- 4 Kelvin’e kadar soğutma
- Süperiletken bobin
- Helyum geri kazanımı
gibi özel tesisler gerekiyor. Bu, savunma sanayisinde bile çok az kullanılan bir teknoloji.4) Pazar küçük, yatırım büyük
Bir MRI cihazı geliştirmek için:
- 400–600 milyon dolar Ar-Ge yatırımı gerekir.
- Yıllık Türkiye MR cihazı pazarı sadece 250–300 cihaz.
Bu yatırımın geri dönüşü çok uzun.5) CE sertifikasyonu ve klinik testler çok uzun
MR cihazı:
- Tıbbi cihaz sınıfı Class IIb
- Klinik testler: 2–3 yıl
- CE/FDA süreci: 2–4 yıl
ASELSAN’ın askeri ürünlerdeki sertifikasyon tecrübesi burada yeterli değil.6) Proje zaman içinde rafa kaldırıldı
Yetkililerin açıklamalarına göre:
- Prototip parçalar geliştirildi
- RF coil tasarımı yapıldı
- Görüntüleme yazılımlarında ilerleme oldu
Fakat ürünleşme aşamasına geçilemedi.Projede çalışan bazı ekiplerin dağıtıldığı ve bütçenin başka projelere yönlendirildiği biliniyor.
📌 Özet
ASELSAN MR cihazı üretemedi çünkü:
➤ Magnet – süperiletken teknolojisi yoktu
➤ Kriyojenik altyapı yoktu
➤ Ar-Ge maliyeti aşırı yüksekti
➤ Pazar küçük olduğu için yatırım geri dönmüyordu
➤ Sağlık cihazı sertifikasyon süreçleri çok uzun ve zor
Bu nedenle proje prototip seviyesini geçemedi ve resmî olarak “durdurulmuş” görünüyor.
ASELSAN’ın MR yapamayıp röntgen cihazı yapabilmesi aslında iki teknolojinin zorluk seviyesinin çok farklı olmasından kaynaklanıyor. Kısaca açıklayayım:
✅ 1) Röntgen cihazı çok daha basit bir teknoloji
Röntgen cihazı için gereken temel şeyler:
X-ray tüpü
- Yüksek gerilim güç kaynağı
- Dedektör panel (flat panel)
- Görüntü işleme yazılımı
- Metal gövde ve mekanik kollar
Bunların çoğu Türkiye’de veya ticari olarak dünyadan temin edilebiliyor. Yani kritik teknoloji sayısı düşük.ASELSAN burada:
- Elektronik kontrol kartlarını
- Görüntü işleme yazılımını
- Mekanik yapıyı
- Arayüzleri
kendi üretti ve nispeten hızlı çıktı.❗ 2) MRI cihazı ise tamamen başka bir mühendislik seviyesi
MRI cihazı için:
✔ Süperiletken magnet (3 Tesla mıknatıs) – Türkiye’de yok
Dünyada sadece 4–5 şirket üretebiliyor.
✔ Sıvı helyum, kriyojenik soğutma – altyapı yok
✔ RF coil tasarımı – ileri seviye mühendislik
✔ Gelişmiş görüntüleme algoritmaları
✔ FDA/CE tıbbi cihaz sertifikasyonu uzun
Bu yüzden MRI cihazı yapmak, röntgene göre 10 kat daha zor ve daha pahalı.
🧩 3) Röntgende kritik teknoloji dışarıdan alınabiliyor
Röntgenin en zor parçası olan:
- Flat panel dedektörler
- X-ray tüpleri
dünya genelinde rahatça satılıyor.ASELSAN bu parçaları alıp kendi elektroniğini ve yazılımını ekleyebildi.
MRI’da ise kritik parçalar satılmıyor, teknoloji aktarımı yapılmıyor.
🟢 4) Röntgen cihazı pazarı daha kolay ve hızlı
Röntgen cihazı CE belgesi almak:
- 6–12 ay
- MRI CE belgesi almak:
- 2–4 yıl klinik test
- Çok daha maliyetli
Bu da röntgenin üretim ve satışa daha hızlı çıkmasını sağladı.📝 Özet
TeknolojiZorluk SeviyesiTürkiye’de AltyapıKritik Parçaların TedarikiGeliştirme SüresiRöntgenOrtaVarSerbest1–2 yılMRIÇok yüksekYokKritik parçalar satılmaz5–10 yıl
👉 Sonuç:
ASELSAN MR yapamadı çünkü MRI tamamen yeni ve Türkiye’de hiç olmayan bir teknoloji alanı.
Röntgen ise mevcut altyapıyla yapılabilecek bir cihaz türü.
İstersen ASELSAN’ın ürettiği röntgen cihazının teknik özelliklerini veya MR yapabilmesi için Türkiye’de ne olması gerektiğini de anlatayım.
DH forumlarında vakit geçirmekten keyif alıyor gibisin ancak giriş yapmadığını görüyoruz.
Üye Ol Şimdi DeğilÜye olduğunda özel mesaj gönderebilir, beğendiğin konuları favorilerine ekleyip takibe alabilir ve daha önce gezdiğin konulara hızlıca erişebilirsin.