|
Sevgili arkadaşlar, Red Dead Redemption 2 hakkında konuşmak istiyorum. Öncelikle şunu söyleyeyim; oyunlarla yeni tanışmış veya sadece birkaç popüler yapım oynamış biri değilim. Bütün BioShock serisini bitirdim. Skyrim oynadım, Oblivion oynadım, Witcher oynadım. Dishonored'ları bitirdim. GTA IV, GTA V, San Andreas bitirdim. Half-Life'ları bitirdim. Mass Effect oynadım. Baldur's Gate'leri ayıla bayıla bitirdim. Daha sayamadığım birçok oyun da vardır; hikâye anlatan da oynadım, açık dünya da oynadım, immersive sim de oynadım, RPG de oynadım. Kısacası oyunun ne olduğunu bilen, oyun diline hâkim, bu penisi yıllardır yiyen biriyim. İyi bir oyuncu olduğuma ve bir oyunun benden ne istediğini az çok anlayabildiğime inanıyorum. Ama Red Dead Redemption 2 ile bir türlü barışamadım. Ve bunun nedenini hâlâ tam anlayamıyorum. Oyunun ilk PC versiyonu çıktığında şans vermiş, 30-35'inci saatlere kadar gelmiş fakat hâlâ karakterlerle ve hikâyeyle kendimde herhangi bir bağ hissedemediğim için bırakmıştım. Devam etmek istememiştim. Son günlerde ise oyuna yeniden şans vermek istedim ve ne yazık ki tekrar aynı şeyi yaşamaya başladım. Aslında karşımdaki oyunun teknik olarak ne kadar iyi olduğunu görüyorum. Hatta bazı konularda alanının en iyisi, inanılmaz derecede iyi. Animasyonlar, ışıklandırma, çevre tasarımı, sesler, atların hareketleri, NPC detayları, dünyanın verdiği canlılık hissi... Prodüksiyon açısından bakınca Rockstar'ın ne kadar büyük bir iş çıkardığını inkâr etmek zaten saçmalık olur. Fakat oyunla yaklaşık 20 saat geçirdikten sonra da, 30-35 saate yaklaştığımda da aynı problem devam ediyor: Ben bu insanlarla hiçbir bağ kuramıyorum. Arthur'la kuramıyorum. Çeteyle kuramıyorum. Dutch'la kuramıyorum. Etrafımdaki karakterlerin başına ne geleceğini gerçekten merak ettiğim bir noktaya bir türlü ulaşamıyorum. Arthur ve Dutch dışında hâlâ aklımda kalan doğru düzgün karakter yok. Belki oyuna daha çok zaman versem bu değişecek, fakat 25-30 saat bir oyuna zaman ayırdıktan sonra oyunun hâlâ bu yavaşlıkta ilerliyor olması normal mi? Benim için garip olan taraf da burada başlıyor. Çünkü başka oyunlarda bunun için 30 saat beklemem gerekmedi. Witcher 3'te Bloody Baron görevlerini düşünün. Oyun size bir karakter veriyor ve birkaç saat içerisinde o adamdan hem nefret edebiliyor, hem ona acıyabiliyor, hem de yaptıklarını anlamaya çalışabiliyorsunuz. Görev bittiğinde sadece “quest tamamlandı” demiyorsunuz; o hikâyeyle ilgili kafanızda bir şey kalıyor. BioShock'ta dünya zaten daha ilk saatlerden sizi rahatsız etmeye başlıyor. Rapture'ın ne olduğunu, oradaki insanların başına ne geldiğini merak ediyorsunuz. BioShock 2'de Eleanor'la kurulan ilişki ilerledikçe yaptığınız şeylere başka gözle bakmaya başlıyorsunuz. Hikâye size sadece “şimdi buraya git, bunu vur” demiyor; yaptığınız şeyin nedenini içselleştiriyorsunuz. Dishonored'da bile bunu çok daha güçlü yaşıyorum. Dunwall'da dolaşırken yalnızca görev yapmıyorum. Emily'yi kurtarmaya çalışıyorum, Corvo'nun başına gelenleri biliyorum, şehrin ne hâle geldiğini görüyorum. Birilerini öldürüp öldürmeme kararımın bile dünyanın atmosferine etkisi olduğunu hissediyorum. Samuel'in bana bakışı, Loyalistlerin ihaneti, Emily'yle olan ilişki... Bunların hepsi yaptığım işi kişisel hâle getiriyor. Yani Dishonored'da bir konağa girip bir hedefi ortadan kaldırırken yaptığım işi, Red Dead Redemption 2'de saatlerce at sürüp bir göreve gitmekten daha fazla içselleştirebiliyorum. Skyrim'in ana hikâyesinin dünyanın en iyi yazılmış hikâyesi olduğunu kimse iddia etmez herhalde. Ama Dark Brotherhood görevlerinde bile beni şaşırtan, karakterlerle ilişkimi değiştiren, “ulan şimdi ne oldu?” dedirten anlar yaşadım. GTA V'te Trevor'ın Michael'ın hayatta olduğunu fark ettiği sahneyi düşünün. Trevor'la daha yeni yeni tanışıyoruz ama adamın Michael'ı televizyondaki bir cümleden tanıdığı anda karakterin bütün geçmişi, öfkesi ve Michael'la ilişkisi bir anda üzerinize geliyor. Ben Red Dead Redemption 2'de bunun karşılığını bir türlü bulamadım. 35 saat geçmiş ve ben hâlâ atın üzerindeyim. Bir yere gidiyorum, birisiyle konuşuyorum, tekrar ata biniyorum, bir yere daha gidiyorum, çatışma çıkıyor, birilerini vuruyorum, kampıma dönüyorum. Sonra başka biri “Arthur, gel bir şey yapacağız” diyor ve tekrar ata biniyorum. Ve bütün bunlar inanılmaz kaliteli yapılmış. Problem de zaten burada. Red Dead Redemption 2'yi oynarken bazen kendimi çok pahalı bir Jason Statham filmi izliyormuşum gibi hissediyorum. Film kötü mü? Hayır. Kamera güzel, oyuncular iyi, prodüksiyon pahalı, aksiyon profesyonel, tempo belli bir seviyenin üzerinde. Her şey son derece düzgün. Ama iki saat sonra bana ne kaldı? Benim Red Dead Redemption 2 ile yaşadığım mesele tam olarak bu. Oyunun ne kadar iyi yapıldığını görüyorum ama bir türlü neden bu kadar iyi olduğunu hissedemiyorum. Ve burada “iyi yapılmış oyun” ile “iyi oyun” arasında benim için önemli bir fark oluşuyor. Bir oyunun yüz milyonlarca dolarlık prodüksiyona sahip olması, animasyonlarının inanılmaz olması, atın testislerinin hava durumuna göre tepki vermesi veya NPC'lerin sabah kalkıp işe gitmesi benim o oyunu başyapıt yapıyor mu? Mesela yıllar önce oynadığım iki oyun var: Among the Sleep ve Spec Ops: The Line. Oyun olarak baktığınız zaman ikisi de son derece basit yapımlar. Among the Sleep'te kabaca bir bebek olarak yürüyüp etrafı keşfediyorsunuz. Spec Ops: The Line'a saf mekanik tarafından baktığınızda ise üçüncü şahıs kamera arkasından adam vurduğunuz oldukça standart bir shooter. En kaba tabirle birisi “bebek olarak yürüme simülasyonu”, diğeri de “adam vurma simülasyonu”. Ama bu oyunların bende bıraktığı şey mekaniklerinin ne kadar kompleks olduğu değil. Hikâyenin nasıl aktığı, temponun nasıl değiştiği ve oyunun ilerledikçe yaptığınız eylemlerin anlamını nasıl dönüştürdüğü. Among the Sleep'te dünyayı bir çocuğun gözünden görmenin altında başka bir şey olduğunu fark etmeye başladığınız anda, yaptığınız en basit yürüyüş bile başka bir anlama kavuşuyor. Spec Ops: The Line'da ise oyunun başında sıradan bir askeri shooter oynadığınızı düşünürken ilerledikçe yaptığınız eylemleri, karakterinizi, hatta oyuncu olarak kendi motivasyonunuzu sorgulamaya başlıyorsunuz. Yani benim derdim oyun mekaniğinin basit olması değil. Oyunun bana verdiği eylem basit olabilir. Yürüme tuşuna basıyor olabilirim, ateş ediyor olabilirim, at sürüyor olabilirim. Ama hikâye ilerledikçe yaptığım şeyin anlamı değişiyorsa, ben o eylemi içselleştiriyorum. Spec Ops'ta tetiğe basmak oyunun başıyla sonu arasında aynı şey değil. Among the Sleep'te bir odadan diğerine yürümek bile hikâyeyi öğrendikçe aynı şey değil. Red Dead Redemption 2'de ise benim yaşadığım problem şu: 30 saat sonra ata binmek hâlâ ata binmek. Göreve gitmek hâlâ göreve gitmek. Adam vurmak hâlâ adam vurmak. Hikâye, en azından benim geldiğim noktaya kadar, bu eylemlerin anlamını değiştirecek kadar beni yakalayamıyor. Konu sadece “hadi şu ata bin, şuraya git, şu adamla konuş, üç kişiyi vur, sonra geri dön” olmamalı. Bunlar ne kadar güzel animasyonlarla, ne kadar iyi seslendirmeyle, ne kadar pahalı bir prodüksiyonla sunulursa sunulsun, ben yaptığım şeyin arkasında bir ağırlık hissetmek istiyorum. Bunların hepsi inanılmaz teknik başarılar. Ama ben oyun oynarken bir şey hissetmek istiyorum. Red Dead Redemption 2 ise bana sürekli ne kadar kaliteli olduğunu gösteriyor ama 30-35 saat sonunda hâlâ beni içine alamıyor. Bu yüzden yıllardır başlayıp başlayıp oyunu bitiremiyorum. Ve gerçekten merak ettiğim nokta şu: Problem bende mi? Yoksa Red Dead Redemption 2 gerçekten böyle bir oyun mu? Yani dünyanın gördüğü en inanılmaz prodüksiyonlardan biri, teknik anlamda olağanüstü bir başarı, fakat oyun olarak düşündüğümüzde insanların söylediği kadar kusursuz olmayabilir mi? Belki de gerçekten bir Jason Statham filmi. Ne yapması gerekiyorsa çok iyi yapıyor. Son derece profesyonel, son derece pahalı, herkesin rahatlıkla tüketebileceği kadar iyi üretilmiş. Ve belki de insanların bu oyunu bu kadar sevmesinin nedeni de tam olarak bu. Ben Red Dead Redemption 2'nin kötü bir oyun olduğunu söylemiyorum. Hatta kötü demek haksızlık olur. Ben sadece şunu söylüyorum: Bu oyunun teknik olarak ne kadar büyük bir başarı olduğunu görebiliyorum. Ama 35 saat sonra bile ona baktığımda “bu gerçekten çok iyi bir oyun” diyebildiğimden emin değilim. Bunu ana konuya yazmaktan ziyade yeni konu ile sormak istedim çünkü bahsetmiş olduğum çerçevedeki fikirleri merak ediyorum. Red Dead Redemption gurmelerini buraya davet ediyorum. Oyunu oynarken ne hissettiniz? 30-35'inci saatlerde hissiyatınız neydi? Kaç saatte bitirdiniz ve oynarken yaşadığınız duygular nasıldı? |
|
Ürünün sıfır değeri 550 lira, adam 500 liraya ilana koyuyor. Kardeşim sıfırı bu kadar diyorsun, en çok 450 düşerim diyor. Yahu ben zaten gider 100-150 lira daha verir sıfırını alırım, seninki niye ikinci el o zaman? Bu sefer de diyor ki benimki sıfır kondisyonda. Tamam o zaman. Sıfır kondisyondaysa 100 lira fazla verip garantili, ikinci el almayım senden alayım. Böyle bir mantık olabilir mi? Araba ve bilgisayar bileşeni fiyatları tam komedi zaten. Ciddi ciddi sıfırından pahalı ürünleri listeliyor insanlar. Üstelik söyleyince de kızıyorlar. Gerçekten, arabalarının o fiyatı edeceğine inanıyorlar. Olamaz böyle bir şey. 5 senelik arabaları, ekran kartlarını olmayacak fiyatlarla görüyoruz. İnsanlar malına çok kıymet veriyor bu ülkede. Ticaretten anlamayan, 2 kuruşun hesabını yapan, şark kurnazı ve bomboş adamlar ikinci el mal satmaya çalışınca da piyasa böyle oluyor. Üstelik koca bir ülkenin tamamı böyle olunca da işin içinden çıkamıyorsun. Sıfırıyla eş değer "sıfır kondisyonda" ürünler, tonlarca paraya arabalar, ekran kartları, kulaklıklar, monitörler ve benzeri her şey. Türkiye'de ikinci el diye bir piyasa yok kardeşim. Kim ne derse desin. O kültür yok bizde. Çok ender olarak mantıklı, güzel fiyatlar görebiliyorsunuz. Elbette 500 liralık mala 100 lira fiyat çekecek ölücülere diyecek laf yok, ancak 450 lira diyecek kadar da şark kurnazı olunmaz be kardeşim. Arada çok ufak bir denge var, bunu kesinlikle tutturamıyoruz. Bana göre bu iki tiplemenin de değeri eşit. İki tipleme de 2. el piyasasını mahvediyor ve ülkemizdeki çoğu kişi bu tiplemelerden kurulu. Herkes önüne geleni tokatlama derdinde. Böyle olunca satan da kazanamıyor alan da. Belki 200-300 lira cebimizde kalacak, satıcı adamın da işine yaramayan maldan cebine 300-400 girecek. Olmuyor ama. O 200-300'ü sıfır ürüne veriyoruz. Satan eleman da enayi bulursa yiyor, bulamazsa da avcunu yalıyor artık. |
LEROY SANÉ
PERFORMANS TAKİBİ / ANA KONU
Bu konuyu Sané düşmanlığı yapmak için değil, tam tersine kendisini çok sevdiğim ve Galatasaray formasıyla başarılı olmasını çok istediğim için açıyorum.
< Resime gitmek için tıklayın >
Sporting Lizbon maçında kaçırdığı pozisyondan sonra uzun uzun düşündüm ve artık Galatasaray'ın bir Leroy Sané problemi olduğunu düşünüyorum. Bugünden itibaren oynadığı maçları mümkün olduğunca bu konu altında takip edip iyi yaptığı şeyleri de kötü yaptığı şeyleri de maç maç yazacağım.
Sporting Lizbon maçındaki o kaçan gol açıkçası beni çok üzdü. Sadece "gol kaçtı, olur böyle şeyler" diye bakamadım. Sané'nin Galatasaray'a geldiği günden bugüne kadar olan süreci, kendisinden beklentimizi, aldığı ücreti, Şampiyonlar Ligi maçlarını ve sahada ortaya koyduğu performansı tekrar düşünmeme sebep oldu.
Ben Sané'yi gerçekten seviyorum; Bayern'de de severek izlediğim bir oyuncuydu ve Galatasaray'a geldiğinde transferine çok sevinmiştim. Ama geldiğimiz noktada sevgimiz ayrı, sahadaki gerçekler ayrı. Ben şu an Leroy Sané'nin Galatasaray'da aldığı maaşın ve kendisine verilen rolün karşılığını verdiğini düşünmüyorum.
Çünkü bu oyuncu Galatasaray'a sıradan bir rotasyon oyuncusu olarak gelmedi. Kulübün açıkladığı sözleşmeye göre Sané'nin yıllık 9 milyon euro net garanti ücreti ve 3 milyon euro net sadakat primi bulunuyor; yani sezonluk paket yaklaşık 12 milyon euro net.
Dolayısıyla benim Sané'den beklentim Anadolu takımlarına karşı ara sıra iyi oynaması değil. Bu parayı alan futbolcunun Şampiyonlar Ligi'nde, derbilerde ve takımın hücumda kilitlendiği anlarda sorumluluk almasını bekliyorum. Yıldız oyuncuya yıldız maaşı ödüyorsanız, karşılığında yıldız performansı beklemek de gayet normal.
Sané'nin transfer edildiği günü hatırlıyorum; hepimiz çok heyecanlandık. Ben şahsen sağ kanat probleminin birkaç yıl boyunca kapanacağını düşünüyordum. Geldiği günden itibaren kendisine ciddi süre verildi, sağda oynadı, solda denendi ve hücumun farklı bölgelerinde kullanıldı.
Buna rağmen yaklaşık bir sezonluk sürecin sonunda dönüp baktığımda aklımdaki temel soru şu: Sané bize kaç tane büyük maç kazandırdı? Benim problemim tam olarak burada başlıyor. Sané'den beklentimiz zaten sıradan bir kanat oyuncusundan beklediğimiz şeyler değil. Bu seviyede kariyeri ve bu seviyede maliyeti olan bir oyuncunun özellikle büyük maçlarda takımın önüne geçmesini bekliyorum.
Geçen sezon Şampiyonlar Ligi'nde Sané 10 maçta 723 dakika süre alıp 0 gol ve 2 asist üretti. Ben Leroy Sané seviyesindeki ve bu maaşı alan bir oyuncu için bu rakamları yeterli bulmuyorum. Konu yalnızca gol veya asist de değil; Juventus, Liverpool ve diğer büyük Avrupa maçlarında takımın yıldızına ihtiyaç duyduğu anlarda Sané'nin ne kadar öne çıktığını da sorgulamak gerekiyor.
Barış Alper'i ele almak istiyorum. Açıkçası kendisini Sané'den daha iyi oyuncu ilan etmiyorum, mesele zaten bu değil. Barış'tan beklediğimiz performansla Sané'den beklediğimiz performans aynı olamaz; aldıkları ücret, kariyerleri ve takımdaki rolleri farklı. Buna rağmen bazı kritik Avrupa maçlarında Barış Alper'den aldığımız katkıyı Sané'den alamamış olmamız bence ayrıca konuşulmalı.
Bu sezonun ilk bölümünde de beklediğimiz başlangıcı göremedik. Sané ilk 5 resmi maçında toplam 270 dakika süre aldı ve bu süreçte 0 gol, 0 asist üretti.
Çorum FK: 88 dakika - 0 gol / 0 asist
Erzurumspor: 25 dakika - 0 gol / 0 asist
Göztepe: 18 dakika - 0 gol / 0 asist
Başakşehir: 82 dakika - 0 gol / 0 asist
Sporting Lizbon: 57 dakika - 0 gol / 0 asist
Sporting maçındaki Sofascore puanı 6.3, Başakşehir maçındaki puanı 6.0, Göztepe maçındaki puanı ise 6.7. Leroy Sané gibi bir oyuncudan sezonun bu bölümünde çok daha belirgin bir katkı beklerdim.
Sporting Lizbon - 57 dk - 0 gol / 0 asist
Başakşehir - 82 dk - 0 gol / 0 asist
Göztepe - 18 dk - 0 gol / 0 asist
Erzurumspor - 25 dk - 0 gol / 0 asist
Çorum FK - 88 dk - 0 gol / 0 asist
Kasımpaşa - 89 dk - 0 gol / 0 asist
Antalyaspor - 45 dk - 0 gol / 0 asist
Samsunspor - 65 dk - 0 gol / 0 asist
Fenerbahçe - 90 dk - 0 gol / 0 asist
Gençlerbirliği - 90 dk - 0 gol / 0 asist
Yaklaşık 649 dakika, 0 gol, 0 asist.
Benim açımdan bu konuya neden ihtiyaç duyduğumuzu en iyi anlatan verilerden biri bu. Elbette futbol sadece gol ve asistten ibaret değil ancak hücum oyuncusundan bu kadar uzun bir sürede doğrudan skor katkısı alamamak da görmezden gelinecek bir durum değil.
Sané'nin sağ kanatta oynamak istediği, farklı pozisyonlarda oynamaktan memnun olmadığı veya aldığı sürelerden rahatsız olduğu yönünde sosyal medyada ve basında çeşitli haberler çıktı. Burada doğrulanmamış şeyleri kesin bilgi gibi yazmak istemiyorum.
Okan Buruk daha önce Sané'yi solda kullandığını ve forvet arkasında da kullanabileceğini söyledi. Bu nedenle "Sané şu pozisyonda kesinlikle oynamak istemiyor" şeklinde kesin bir şey söylemek doğru olmaz. Bununla birlikte sürelerinden memnun olmadığı ve "20 dakikalık oyuncu değilim" şeklinde bir rahatsızlık dile getirdiği yönünde haberler de çıktı. Yine teknik heyetle ilgili bazı şikayetlerini yönetime ilettiği yönünde iddialar var. Bunları şimdilik sadece iddia olarak not düşüyorum.
Benim Sané konusunda temel problemim yetenek değil; tam tersine bu kadar yetenekli ve bu kadar yüksek maliyetli bir oyuncudan beklenen karşılığı uzun süredir alamıyor olmamız. Hızı, tekniği, şutu, bire biri ve kariyeri ortada ama Galatasaray formasıyla özellikle büyük maçlarda ve takımın kendisine ihtiyaç duyduğu anlarda bu kaliteyi yeterince sahaya yansıttığını düşünmüyorum. Zaman zaman pas gelmediğinde, duvar pası dönmediğinde veya takım arkadaşı başka bir tercih yaptığında vücut dilinin olumsuzlaştığını, el-kol hareketlerine başladığını ve oyundan koptuğunu düşünüyorum. Takımın en yüksek profilli oyuncularından birinin kötü giden maçta küsen değil, takımı ayağa kaldıran oyuncu olması gerekiyor.
Ben Sané'nin kötü futbolcu olduğunu düşünmüyorum; zaten kötü futbolcu olduğunu düşünsem böyle bir konu açmanın da anlamı olmazdı. Tam tersine çok daha iyisini yapabilecek kapasitede olduğunu düşündüğüm için eleştiriyorum. Bu seviyede kariyeri olan ve yıllık yaklaşık 12 milyon euro maliyeti bulunan bir oyuncunun Osimhen'in yanında takımın en büyük hücum tehditlerinden biri olması, Şampiyonlar Ligi gecelerinde fark yaratması ve takım sıkıştığında sorumluluk alması gerekiyor.
Ben Sané'nin başarısız olmasını istemiyorum, tam tersine bu konuda yanılmak istiyorum. Bundan sonra oynadığı maçlarda iyi oynarsa burada iyi oynadı diyeceğim, maç kazandırırsa hakkını sonuna kadar vereceğim, kötü oynarsa da eleştireceğim. Keşke birkaç ay sonra Sané müthiş bir performans yakalasa ve bu konu önüme konulup benimle dalga geçilse; bundan sadece mutlu olurum.
Ama bugün itibarıyla benim düşüncem net: Galatasaray'ın bir Leroy Sané problemi var ve bu problemin temel sebebi oyuncunun sahip olduğu kalite, aldığı ücret ve kendisinden beklenen rol ile sahaya verdiği karşılık arasındaki fark.
Sané'nin oynadığı maçlardan sonra mümkün olduğunca bu konuyu güncelleyeceğim. Amacım oyuncuyu gömmek değil, sezon boyunca performansını mümkün olduğunca tarafsız şekilde takip etmek.
Dakika | Gol / Asist | Sofascore puanı | Şut | Kilit pas | Kaçan net pozisyon | Olumlu / olumsuz hareketler | Genel maç notu
Sané iyi oynarsa burada iyi oynadı diyeceğim. Kötü oynarsa eleştireceğim. Maç kazandırırsa hakkını vereceğim. Bu başlığın birkaç ay sonra tamamen tersine dönmesi beni rahatsız etmez, aksine en çok istediğim şey de bu.
— SİZ NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ? —
Sané'den beklentimiz mi fazla, yoksa aldığı maaş, kariyeri ve takımdaki rolü düşünüldüğünde çok daha fazlasını mı vermesi gerekiyor?
Bütün Galatasaraylıları yoruma bekliyorum.