Asırlardır yıldırımlar hem hayranlık uyandırıyor hem de korkutuyor. Ancak bu doğa olayının nasıl oluştuğu, bilim insanları tarafından tam olarak anlaşılamamış bir bilmece konumunda. Şimdi ise Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nden bir ekip, bu gizemi çözmeye çok yaklaşmış olabilir.
28 Temmuz’da Journal of Geophysical Research dergisinde yayımlanan araştırmada yıldırımların oluşumuna dair yeni bir teori geliştirildi. Ekip, geliştirdikleri matematiksel modelle fırtına bulutlarının iç yapısını simüle etti. Bu model, özellikle yıldırım oluşumuna zemin hazırlayan bölgelerdeki elektrik alanlarının nasıl çalıştığını ortaya koyuyor.
Yıldırımların oluşumu simüle edildi
Yeni kurama göre, bulutların içinde oluşan güçlü elektrik alanlarının serbest elektronları hızlandırdığı ve bu elektronların havadaki azot ve oksijen moleküllerine çarparak X-ışınları ürettiği açıklandı. Bu yüksek enerjili fotonlar yeni elektronların oluşmasına neden olarak, zincirleme bir reaksiyonu başlatıyor ve sonuçta yıldırımlar ortaya çıkıyor. Araştırmadaki bulgular, doğada yıldırımın nasıl başladığına dair ilk kesin ve sayısal açıklamayı sunuyor.
Araştırma, yıldırım oluşumu sırasında ortaya çıkan yüksek enerjili elektromanyetik radyasyon türlerini de daha net açıklığa kavuşturuyor. Bu süreç yalnızca optik olarak görülebilen yıldırımları değil, aynı zamanda görsel ve radyo sinyali üretmeden gerçekleşebilen, ancak X-ışını yayan atmosferik olayları da kapsıyor. Bu tür olaylar, özellikle yıldırımın başlangıç aşamasında veya kısa süreli boşalım süreçlerinde ortaya çıkabiliyor ve genellikle uzaktan algılama sistemleriyle tespit ediliyor.
Buna ek olarak, araştırma yıldırımlarla ilişkili karasal gama ışını patlamaları (TGF) ile yıldırımlar arasındaki bağlantıya da yeni bir bakış sunuyor. TGF’ler, fırtına bulutlarının içinde meydana gelen ve yalnızca uydular ya da yer tabanlı radyasyon sensörleriyle kaydedilebilen ani ve yoğun gama ışını emisyonları şeklinde gözlemleniyor. Yeni model, hem X-ışını hem de gama ışını üretiminin aynı elektriksel süreçlerden kaynaklanabileceğini göstererek bu yüksek enerjili fenomenlerin ortak kökenini açıklıyor.
Modelin en dikkat çekici yönlerinden biri de, farklı irtifalardaki olaylarla nicel olarak karşılaştırılabilir ilk zaman bağlı simülasyonu sunması. Daha önceki modeller genellikle sadece sınırlı bölgeleri inceliyordu. Araştırmanın ortak yazarı Zaid Pervez, bu yeni yaklaşımın gözlemlerle çok daha uyumlu olduğunu vurguladı.
cahil kibrinden bahsetmisken, elektrik alan arti ile eksi yukler arasinda olusan guc alanidir, bilgine. yukarda gecen teoride yildirim elektrik alanin etkisiyle basliyor yani arti ve eksi yuklerin etk...
cahil kibrinden bahsetmisken, elektrik alan arti ile eksi yukler arasinda olusan guc alanidir, bilgine. yukarda gecen teoride yildirim elektrik alanin etkisiyle basliyor yani arti ve eksi yuklerin etkisi. olayin sonrasini ve mekanizmasini acikliyor. tabi anlatilan detay senin ilkokul bilgi seviyenin otesine gectigi icin anlamadigin yerleri komplo teorileriyle doldurup cehaletini kapatmaya calisiyorsun. bunlarin hepsi ne oldugunu anlamadigin bilimi dunyayi "hepsi buyuk guclerin oyunu, yegenim" diyerek cozme cabandan ibaret.
artı ve eksi yüklü bulutlar yapıyordu, ne oldu da bunun ayrıntılarına girmeye başlanılıyor şimdi? :) yıldırımların oluşma biçimi dışında, çıkma nedenleri sadece doğal etkikeşimlerden mi kaynaklı? doğal etkileşimler, cern vb deneyler ve uzay-hava fenomenleri kaynaklı komplo teorisi olarak gülünen etkileşimlerin enerjileri kullanmaları gibi çoklu nedenler de şimşek-yıldırım oluşturabilir. bunları doğrulayan açık kayıtlar var. geçenlerde 'yapay yıldırımla şu yapıldı' diye resmi bir haber çıkmamış olsa, bazı buluşları kendilerine saklayan 'ana akım sansür bilimcilerinin' köleliğini kabullenmişlerce yine komplo teorisi damgası vurulurdu. döneminde Nikola Tesla'yı böyle itibarsızlaştırmaya çalışanların da aslen onu izleyenler olduğu, ölünce de odasını boşaltanlar şimdi teknolojilerini yeni yeni sessizce sunarken, askeri düzeyde birçoğunun da ısrarla gizli tutulduğunu neden anlamak istemiyoruz? anaakımcılara göre haarp de gerçek değil; aksine devasa denizde yüzen ve karada kurulu küre tipi radarlar da oyun oynamak için kurulmuştur, enerji vuruşları da video montajdır. haarp 'in bir Nikola Tesla yöntemi olmasını ısrarla karalamak frekansları, kısaca radyo ve iletişimi de yok saymak kadar cahil kibirliliği olur.
< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi taoson -- 2 Ağustos 2025; 17:19:20 >
cahil kibrinden bahsetmisken, elektrik alan arti ile eksi yukler arasinda olusan guc alanidir, bilgine. yukarda gecen teoride yildirim elektrik alanin etkisiyle basliyor yani arti ve eksi yuklerin etkisi. olayin sonrasini ve mekanizmasini acikliyor. tabi anlatilan detay senin ilkokul bilgi seviyenin otesine gectigi icin anlamadigin yerleri komplo teorileriyle doldurup cehaletini kapatmaya calisiyorsun. bunlarin hepsi ne oldugunu anlamadigin bilimi dunyayi "hepsi buyuk guclerin oyunu, yegenim" diyerek cozme cabandan ibaret.
Ekstra detaylardan ve farklı bir çeşitinden bahsetti, yanlış anlamışsın ama siz de çok bilgili bir ağbiye benziyorsunuz, bildiklerinizi bize de öğretin
İlkokulda öğretilen artı ve eksiyi reddetmiyorum, sadece bu kadarını öğretip, o noktanın dışında başka olasılığı olamaz diye sorgulamayı kapatan eğitim düzenini eleştiriyorum. Bilimden felsefeye, daha ilerisini, başkalarının algılamadığını düşünen kişiler, düşünmeyen kitlelerce tarihte dışlanmıştır. Hemen saldırıya geçmişsin. Çabaya gerek mi var? Kendilerine öğretilenlerin dışında olasılıkları değerlendiremeyecek kadar algıları sınırlandırılmışların narsistik saldırıları, olasılıkları değiştirmez. Sistemin eleştirilmesine neden katlanamıyoruz, işte o seviyede kitle tarafından kabul edilmeme, dışlanma korkusundan kaynaklı tepkiler veriyoruz. devam.
< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi taoson -- 1 Ağustos 2025; 19:14:12 >
Türkiye'deki üniversiteler ne iş yapar. Özellikle teknoloji odaklı yeni projler,araştırmalar, buluşlar, patentler, kamu ve özel dektörle ortak büyük işbirlikleri ya Abd'den ya Çin'den ya da biraz Ab'den geliyor Hantallık ve patinajda üzerimize yok.
28 Temmuz’da Journal of Geophysical Research dergisinde yayımlanan araştırmada yıldırımların oluşumuna dair yeni bir teori geliştirildi. Ekip, geliştirdikleri matematiksel modelle fırtına bulutlarının iç yapısını simüle etti. Bu model, özellikle yıldırım oluşumuna zemin hazırlayan bölgelerdeki elektrik alanlarının nasıl çalıştığını ortaya koyuyor.
Yıldırımların oluşumu simüle edildi
Yeni kurama göre, bulutların içinde oluşan güçlü elektrik alanlarının serbest elektronları hızlandırdığı ve bu elektronların havadaki azot ve oksijen moleküllerine çarparak X-ışınları ürettiği açıklandı. Bu yüksek enerjili fotonlar yeni elektronların oluşmasına neden olarak, zincirleme bir reaksiyonu başlatıyor ve sonuçta yıldırımlar ortaya çıkıyor. Araştırmadaki bulgular, doğada yıldırımın nasıl başladığına dair ilk kesin ve sayısal açıklamayı sunuyor.
Ayrıca Bkz.829 kilometrelik dünyanın en uzun şimşeği tespit edildi
Buna ek olarak, araştırma yıldırımlarla ilişkili karasal gama ışını patlamaları (TGF) ile yıldırımlar arasındaki bağlantıya da yeni bir bakış sunuyor. TGF’ler, fırtına bulutlarının içinde meydana gelen ve yalnızca uydular ya da yer tabanlı radyasyon sensörleriyle kaydedilebilen ani ve yoğun gama ışını emisyonları şeklinde gözlemleniyor. Yeni model, hem X-ışını hem de gama ışını üretiminin aynı elektriksel süreçlerden kaynaklanabileceğini göstererek bu yüksek enerjili fenomenlerin ortak kökenini açıklıyor.
Modelin en dikkat çekici yönlerinden biri de, farklı irtifalardaki olaylarla nicel olarak karşılaştırılabilir ilk zaman bağlı simülasyonu sunması. Daha önceki modeller genellikle sadece sınırlı bölgeleri inceliyordu. Araştırmanın ortak yazarı Zaid Pervez, bu yeni yaklaşımın gözlemlerle çok daha uyumlu olduğunu vurguladı.
Kaynak:https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2025JD043897" data-href="https://www.independent.co.uk/news/science/lightning-how-what-happens-storms-weather-b2799276.htmlhttps://www.independent.co.uk/news/science/lightning-how-what-happens-storms-weather-b2799276.html" data-href="https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2025JD043897">https://www.independent.co.uk/news/science/lightning-how-what-happens-storms-weather-b2799276.html">https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2025JD043897">https://www.independent.co.uk/news/science/lightning-how-what-happens-storms-weather-b2799276.htmlhttps://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2025JD043897
Haberi Portalda Gör