Brezilya hükümeti, Çin merkezli elektrikli araç üreticisi BYD’yi çalışanlarını kölelik benzeri koşullarda çalıştıran işverenlerin yer aldığı kara listeye ekledi. Karar, 2024 yılında patlak veren ve Çinli işçilerin insan ticareti ile bağlantılı şekilde istismar edildiği yönündeki iddialara dayanan skandalın ardından geldi. Geçtiğimiz yıl çalışanların silah zoruyla tutulduğu da ortaya çıkmıştı.

Brezilya Çalışma Bakanlığı tarafından yayımlanan liste, özellikle BYD’nin Çin dışındaki en büyük pazarlarından biri olan Brezilya’da şirketin itibarını ciddi biçimde zedeleme potansiyeli taşıyor. Listeye dahil edilmek, şirketin ülkedeki bazı kamu ve özel banka kredilerine erişimini de kısıtlıyor. Ancak bu yaptırım, BYD’nin ülkedeki mevcut otomobil fabrikasının faaliyetlerini doğrudan etkilemiyor.

İşçiler çok ağır çalışma koşullarında çalıştılar

Skandalın merkezinde, BYD’nin Brezilya’daki fabrika inşaatı için çalıştırdığı 163 Çinli işçinin işe alım süreci bulunuyor. İşçilerin, BYD’nin doğrudan değil, Jinjiang Group adlı bir taşeron firma aracılığıyla istihdam edildiği belirtiliyor.

Söz konusu taşeron firma iddiaları reddederken BYD ise daha önce yaptığı açıklamada, ihlallerden ancak Kasım ayı sonunda Brezilya medyasında çıkan haberlerle haberdar olduğunu savunmuştu. Buna karşın Brezilyalı yetkililer, taşeron kullanılsa dahi nihai sorumluluğun BYD’ye ait olduğunu ve şirketin işçi koşullarını denetlemekle yükümlü olduğunu vurguluyor.

Ayrıca Bkz.Suzuki Vitara ve S-Cross "Black Edition" Türkiye'de: İşte fiyatı ve özellikleri

Brezilyalı iş müfettişlerinin gerçekleştirdiği baskınlarda, işçilerin barındığı alanlarda ciddi ihlaller tespit edildi. Denetim raporlarına göre 31 işçinin tek bir evde, yalnızca bir banyoyu paylaşarak yaşadığı, yatak bulunmayan alanlarda kaldıkları ve yiyeceklerin kişisel eşyalarla birlikte zeminde tutulduğu belirlendi. Yetkililer bu koşulları açıkça “insanlık dışı” olarak tanımladı.

Fabrikada üretim devam etti

Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran olay, Çin’de dahi tepki toplarken BYD’nin Brezilya’daki fabrika inşaat sürecinde aylar süren gecikmelere yol açtı. Buna rağmen şirket, kriz sonrası toparlanma sinyalleri vermiş ve Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın katıldığı bir törenle Ekim ayında fabrikanın açılışını gerçekleştirmişti.

1 milyar dolara kurulan tesiste açılıştan bu yana 25 binden fazla araç üretmiş olması BYD’nin operasyonlarını sürdürdüğünü gösteriyor. Ancak son karar, şirketin ülkedeki uzun vadeli stratejisi açısından yeni soru işaretleri doğurmuş durumda.

Brezilya’daki uygulamaya göre, şirketler işçi hakları ihlallerini telafi etmeyi ve çalışma koşullarını iyileştirmeyi taahhüt eden anlaşmalar imzalayarak bu listeye girmekten kaçınabiliyor. Listeye giren firmalar, mahkeme kararıyla çıkarılmadıkları sürece en az iki yıl boyunca bu statüde kalıyor.