Rubin Gözlemevi’nden ilk gece 800 bin uyarı

2 hafta (11877 mesaj)

Yarbay

Konu Sahibi

Her gece terabaytlarca veri işleniyor

Rubin Gözlemevi’nden ilk gece 800 bin uyarı

Gözlemevinin kalbinde yer alan ve bir otomobil büyüklüğündeki LSST kamerası, her gece yaklaşık 1.000 ayrı görüntü kaydediyor. Bu görüntüler, teleskopun ilk faaliyete geçtiği dönemde oluşturulan referans karelerle karşılaştırılıyor. Ortaya çıkan farklılıklar yazılım tarafından otomatik olarak işaretleniyor. Gelişmiş algoritmalar, örneğin bir parlama olayının süpernova mı yoksa Dünya’ya yaklaşan bir asteroit mi olduğunu ayırt edebiliyor. Tüm bu süreç yalnızca iki dakika içinde tamamlanıyor.

Bu hız, kısa süreli ve kaçırılması kolay gök olaylarının anlık olarak takip edilmesini mümkün kılıyor. Araştırmacılar, sistemden gelen bildirim doğrultusunda ek gözlem talebinde bulunarak olayları daha ayrıntılı inceleyebiliyor.

Uyarı sisteminin arkasında, Washington Üniversitesi’nde geliştirilen “Alert Production Pipeline” adlı yazılım bulunuyor. Sistem, her gece yaklaşık 10 terabaytlık görüntü verisini işleyebilecek kapasitede tasarlandı ve ilerleyen aşamada gecelik 7 milyon uyarıya kadar çıkması hedefleniyor.

Dünyanın en büyük astronomi kamerası

< Resime gitmek için tıklayın >

Yaklaşık 20 yıllık hazırlık sürecinin ardından hayata geçen Rubin Gözlemevi, 3.200 megapiksel çözünürlüğe sahip dünyanın en büyük dijital astronomi kamerasını barındırıyor. Teleskop ayrıca 8,4 metre çapında ultra hassas birincil aynaya sahip. Bu kombinasyon, gökyüzünü eşi benzeri görülmemiş derinlikte tarayabiliyor.

Ayrıca Bkz.NASA, Ay'a dönüşü hızlandırmak için Artemis programında önemli değişiklikler yaptı

Gözlemevi, 23 Haziran 2025’te ilk görüntülerini kamuoyuyla paylaşmıştı. Test sürecinde milyonlarca galaksi ve Samanyolu’ndaki sayısız yıldız kaydedilirken, daha önce bilinmeyen 2.104 yeni asteroit tespit edildi. Uyarı sisteminin devreye alınması, bu yıl başlayacak olan dev projenin habercisi niteliğinde. On yıl sürecek bu kapsamlı gökyüzü taraması sırasında teleskop, güney yarımkürenin geniş alan görüntülerini birkaç gecede bir yenileyecek. ABD Ulusal Bilim Vakfı’ndan Luca Rizzi, sistemin bilim insanlarını sürekli ve geniş bir veri akışına bağlayarak evrendeki olayların oluştuğu anda takip edilmesini sağlayacağını belirtiyor. İlk yıl sonunda Rubin’in, diğer tüm optik gözlemevlerinin toplamından daha fazla nesne gözlemlemesi bekleniyor.

Kaynak:https://www.theverge.com/science/887037/vera-c-rubin-observatory-800000-alerts
Kaynak:https://rubinobservatory.org/news/first-alerts

Haberi Portalda Gör

S

setcom_2000

2 hafta (1935 mesaj)

Binbaşı

Bir tane de kuzey yarımküreye lazım.

H

homebird

2 hafta (2503 mesaj)

Yarbay

Gökyüzü çok fazla kirlenmişken, bu kadar hassas çalışabilmesi taktir edilesi bir durum. Donanım ve yazılım sistemi, uyduları otomatik olarak göstermeyen bir algoritmaya sahiptir muhtemelen.

< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi homebird -- 1 Mart 2026; 22:47:06 >

Bu mesaja 1 cevap geldi.

M

man utd

2 hafta (16929 mesaj)

Yarbay

Rubin Gözlemevi’nin uluslararası iş birliği programına katılan ülkelerin araştırmacıları da erişim hakkı kazanır. Bu ülkeler arasında (proje dönemine göre değişebilmekle birlikte):

Birleşik Krallık

Fransa

Almanya

Kanada

Avustralya

Güney Kore

Brezilya

Şili

gibi ülkeler yer alır.

Bilimin olduğu hiç bir masada yokuz, bu şaşırtmadı.

Ama 50 milyon dolarlık Uzay turisti şovu yaparız

G

GuitarxtanbuL

2 hafta (4889 mesaj)

Binbaşı

böyle şeyleri kafanızı takmayın gavur icatları onlar siz 1.500 yıllık bi dinde sakız oruç bozarmı diye sormaya devam edin.

Bu mesaja 2 cevap geldi.

O

omanner

2 hafta (584 mesaj)

Yüzbaşı

Muhammed bin Musa el-Hârizmî (780-850): Matematik ve astronominin babalarından. Zij (astronomi tabloları) çalışmalarıyla tanınır.
El-Fergânî (805-870): "Elements of Astronomy" adlı eseriyle Batı'da Alfraganus olarak bilinir. Gezegen hareketleri ve Dünya'nın çapı üzerine önemli hesaplamalar yaptı.
El-Battânî (858-929): En büyük Müslüman astronomlardan biri. Güneş yılı uzunluğunu çok hassas ölçmüş (bugüne çok yakın), trigonometriyi astronomide geliştirmiştir. Batı'da Albategnius olarak bilinir.
Abdurrahman es-Sûfî (903-986): "Kitâb Suveri'l-Kevâkibi's-Sâbite" (Sabit Yıldızlar Kitabı) ile ünlü. Yıldız kataloglarını düzeltmiş, Andromeda galaksisini ilk gözlemleyenlerden biri kabul edilir. Birçok yıldızın Arapça isimleri ondan gelir.
İbnü'l-Heysem (Alhazen, 965-1040): Optik ve astronomi dehası. Batlamyus modelini eleştirmiş, atmosfer kalınlığını ölçmüş, bilimsel yöntemi geliştirmiştir.
El-Bîrûnî (973-1048): Çok yönlü deha. Dünya'nın kendi etrafında döndüğünü öne sürmüş, Dünya çapını hassas hesaplamış, trigonometriyi astronomiden ayırmayı savunmuştur.
İbn Rüşd (Averroes, 1126-1198): Batlamyus modelini eleştirmiş, astronomi ve felsefede etkili olmuştur.
Nasîrüddîn et-Tûsî (1201-1274): Meraga Rasathanesi'ni kurmuş, "Tûsî çifti" ile gezegen modellerini geliştirmiş (Kopernik'e ilham vermiştir).
İbnü'ş-Şâtır (1304-1375): Batlamyus'un kusurlarını düzeltmiş, en gelişmiş gezegen modelini ortaya koymuştur.
Uluğ Bey (1394-1449): Semerkant Rasathanesi'ni kurmuş, çağının en büyük astronomu kabul edilir. Yıldız kataloğu çok hassastır.
Ali Kuşçu (1403-1474): Uluğ Bey'in öğrencisi. Astronomi-matematik ayrımını netleştirmiş, Dünya'nın dönüşü üzerine görüşler belirtmiştir.

< Bu ileti Android uygulamasından atıldı > Bu mesaja 2 cevap geldi.

Bu mesajda bahsedilenler: @GuitarxtanbuL

O

omanner

2 hafta (584 mesaj)

Yüzbaşı

Sayende bende öğrenmiş oldum, merak edenler için de buraya bırakayım. Teşekkür ederim :)

Robin Gözlemevi (aslında Vera C. Rubin Gözlemevi, bazen Rubin Observatory veya kısaca Rubin olarak anılır; eski adıyla Large Synoptic Survey Telescope - LSST) Şili'de, özellikle Cerro Pachón dağının zirvesinde (yaklaşık 2682 metre yükseklikte) kurulmuştur. Bu yerin seçilmesinin başlıca nedenleri, astronomi için dünyanın en ideal koşullarından birini sunmasıdır.

Ana Nedenler:

Atacama Çölü'nün üstün gökyüzü koşulları — Şili'nin kuzeyindeki Atacama Çölü, dünyanın en kuru, en temiz ve en karanlık gökyüzüne sahip bölgelerinden biridir. Nem çok düşük olduğu için hava kararlıdır, atmosferik türbülans (yıldızların "titremesi" veya seeing) minimumdur. Bu sayede teleskop çok net, keskin görüntüler alır.

Yüksek irtifa ve kuru hava — Dağın yüksekliği atmosferin büyük kısmını aşar, ışık bozulması azalır. Bulutlu gece oranı çok düşüktür (yılda 300+ net gece), yağış nadirdir.

Işık kirliliğinin olmaması — Uzak ve ıssız bir konumda olduğu için şehir ışıkları veya yapay ışık kaynakları gökyüzünü kirletmez. Bu, özellikle zayıf nesneleri (karanlık madde etkileri, uzak galaksiler, asteroidler) gözlemlemek için kritik.

Güney Yarımküre'ye mükemmel görüş — Gözlemevi güney yarımküreyi (yaklaşık 30° güney enleminde) taramak üzere tasarlanmıştır. Samanyolu'nun merkezi, Magellan Bulutları gibi güneye özgü gök nesneleri için ideal konumdadır. Kuzey yarımküreden görülemeyen bölgeleri kapsar.

Mevcut altyapı ve lojistik avantajlar — Bölgede zaten Gemini South, SOAR gibi büyük teleskoplar var; yol, elektrik, telekomünikasyon altyapısı gelişmiş. Limana yakınlık büyük parçaların (aynalar, kamera) taşınmasını kolaylaştırır. İnşaat ve işletme maliyetlerini düşürür.

Site seçimi süreci — 2003-2006 arasında kapsamlı bir inceleme yapılmış; Cerro Pachón, Meksika'daki San Pedro Mártir ve İspanya'daki La Palma gibi adaylar arasında en iyi "seeing" (görüntü kalitesi), net gece sayısı, hava stabilitesi ve altyapı açısından öne çıkmıştır.

Şili genel olarak dünyanın en büyük yer tabanlı teleskoplarının yaklaşık %70'ine ev sahipliği yapar (VLT, ALMA, Gemini South vb.), çünkü And Dağları'nın Pasifik'e yakınlığı, batıdan gelen rüzgarlarla stabil hava akışı sağlar.
Rubin Gözlemevi, dünyanın en büyük dijital kamerasıyla (3.200 megapiksel) her birkaç günde bir tüm güney gökyüzünü tarayarak 10 yıllık bir "zaman atlamalı film" çekecek. Karanlık enerji/madde, asteroid tespiti, Samanyolu haritalama gibi devrim niteliğinde keşifler bekleniyor.

< Bu ileti Android uygulamasından atıldı >

Bu mesajda bahsedilenler: @homebird

K

Kartal Göz

2 hafta (51083 mesaj)

Yarbay

Uluslarası bilimsel araştırmalara, Ar-Ge'lere katılmak bu ülke için bir kazanç, katılmamak bir kayıptır. Adama heykel, yerli saman vs püskürüp ayyaş imasıyla yaftalayıp nefret kusmaktan söylemeye çalıştığı şeyi görememişsin.

< Bu ileti mobil sürüm kullanılarak atıldı >

K

korozyon

2 hafta (1793 mesaj)

Binbaşı

evet bunlar İslamiyet'in altın dönemleri, son kaç yüz yıldır kayda değer bişi yok bence.

Bu mesaja 1 cevap geldi.

Bu mesajda bahsedilenler: @omanner

N

Nat Alianovna

2 hafta (11737 mesaj)

General

İslam dünyasında Moğol işgalleri ve karmaşasında bilim literatürü ve geleneği tamamen kuruyup çökmediyse saydıklarınız içerisinde Tusi'nin bunda ciddi rolü olabilir. Bağdat kuşatmasında Moğollarla anlaşarak yazmaların ve eserlerin hatırı sayılır - kurtarabildikleri - bir kısmını oradan çıkarttığı düşünülüyor. Tusi ondan sonra Moğolların sponsorluğunda ayrıca büyük bir kütüphane de olan Meraga Rasathanesi'ni kuruyor.

Tüm cihangir mezalimine rağmen Müslümanlar arasında bilim ve uygarlık düşmanı Moğol imgesinin bir indirgeme olduğunu ve Moğollarla İslam dünyasında bilimin çöktüğü tezinin yanlış olduğunu göstermek için bunu yazdım.

< Bu mesaj bir yönetici tarafından değiştirilmiştir >

Bu mesajda bahsedilenler: @omanner

O

omanner

2 hafta (584 mesaj)

Yüzbaşı

Kayda değer bir şey var demedim zaten, bence de yok, başkasına cevap niteliğinde yazdım, batılılar geçmişte barbardı ve bir çok şeyi müslümanlardan öğrendi ve üzerine koyarak devam ettiler, tabi bir şeyleri geliştirmek için de paraya ihtiyaçları vardı onu da sömürerek kazandılar.

< Bu ileti Android uygulamasından atıldı >

Bu mesajda bahsedilenler: @korozyon

3

34savas34