Avrupa merkezli havacılık şirketi Airbus, emekliye ayrılan A380 filosuna yeni bir görev vermeye hazırlanıyor. Şirket, CFM International ile birlikte geliştirdiği yeni nesil açık fanlı motor teknolojisini dünyanın ilk Airbus A380 prototipinde test edecek.
Yakıt tüketimi ve emisyonu düşürecek
Test platformu olarak seçilen uçak, Airbus'ın ürettiği ilk A380 olacak. Dört motorlu yapısı ve geniş kabin alanı, uçağın gelişmiş ölçüm ekipmanlarını taşımasına imkan tanıyor. Ayrıca test sırasında motor sistemlerinden birinde yaşanabilecek olası sorunların, dört motorlu yapı sayesinde uçuş operasyonunu daha az etkilemesi bekleniyor.
Testlerin merkezinde ise, Airbus ve CFM International'ın RISE (Revolutionary Innovation for Sustainable Engines) programı kapsamında geliştirdiği açık fanlı motor teknolojisi bulunuyor. Bu tasarım, geleneksel turbofan motorlardan önemli ölçüde ayrılıyor. Günümüzde kullanılan jet motorlarında fan bölümü motorun dışındaki koruyucu nacelle yapısının içinde yer alırken, açık fan tasarımında fan kanatları dışarıda bulunuyor.
Amaç, motorun aerodinamik verimliliğini artırırken yakıt tüketimini düşürmek. Airbus ve CFM, açık fan teknolojisinin mevcut dar gövdeli uçak motorlarına kıyasla önemli ölçüde daha düşük yakıt tüketimi ve karbon emisyonu sunabileceğini öngörüyor. Avrupa tarafından desteklenen OFELIA projesi kapsamında gerçekleştirilecek çalışmaların, mevcut dar gövdeli uçak motorlarıyla karşılaştırıldığında yaklaşık yüzde 20 daha düşük CO2 emisyonuna katkı sağlaması bekleniyor. İlk A380 prototipinin ise açık fanlı motorla on yılın sonuna doğru havalanması planlanıyor.
Geleneksel jet motorlarından ayrışıyor
Aslına bakacak olursak, açık fanlı motorlar, havacılık sektöründe onlarca yıldır kullanılan geleneksel motor mimarisinden farklı bir yaklaşım sunuyor. Fanın dışarıda bulunması teorik olarak daha yüksek aerodinamik verimlilik sağlayabiliyor. Ancak bu tasarımın önünde bazı önemli zorluklar da bulunuyor. Özellikle gürültü seviyeleri, kuş çarpması, güvenlik ve yolcu kabulü gibi konular, açık fan teknolojisinin yaygınlaşması önündeki en önemli başlıklar arasında.
Bu nedenle A380 üzerinde yapılacak uçuş testleri, teknolojinin gerçek dünya koşullarındaki performansı açısından önemli olacak. Airbus ve CFM, açık fan teknolojisinin mevcut turbofan motorlarla benzer uçuş hızlarını korurken daha düşük yakıt tüketimi sunup sunamayacağını test edecek.
Hedef gelecek nesil dar gövdeli uçaklar
A380 üzerinde gerçekleştirilecek testler, teknolojinin doğrudan bu dev yolcu uçağında kullanılacağı anlamına gelmiyor. Açık fanlı motor konsepti esas olarak gelecekte geliştirilecek dar gövdeli yolcu uçakları için değerlendiriliyor. Başarılı olması halinde teknoloji, gelecek nesil Airbus ve diğer ticari uçaklarda kullanılabilir. Açık fan motorlarının hizmete girişinin ise 2030'lu yılların ortalarına doğru gerçekleşmesi bekleniyor.
Nedense aşırı güvensiz boş iş gibi geliyor bana şu açık pervane konseptli motorlar. Hali hazırda kullanılan jet motorlar da açık pervane evet ama en azından dışarıdan bakınca direkt bıçaklar bu şekilde ulu orta görünmüyor.
A380'de test edilmesinin nedeni fanın kanat çapının 4mt olması ve A380'de dar gövdeli uçaklara göre çok daha fazla kanat yüksekliği olmasıymış. Daha güvenli test ortamı sağlıyor yani. Verimlilik de bypass oranının (motordan yanmadan geçen havanın, yanan havaya oranı) artmasıyla sağlanıyor. Geleneksel motorlarda bu oran 10:1 seviyelerindeyken, Open Fan mimarisinde 80:1 gibi oranlara ulaşıyormuş. Tabii çözülmesi gereken önemli dezavantajları var. Güvenlik için motorlar kanat altına değil de iş jetlerinde olduğu gibi arka/üst tarafa yerlestirilebilir deniyor. Ses ve titreşim sorununu da malzeme mühendisliği ile çözeceklermiş. Başarılı olursa özellikle çevre koruma açısından önemli bir gelişme olur.
< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi rakanishu -- 2 Eylül 2026; 9:4:20 >
Neden tehlikeli geldi dediniz anlamadım. İçeride olsada cisim çarpmalarında ikiside bıçaklara çarpacak. Kapalı olanın önünde bir ızgara bir şey yok ki. Hem böyle bana kalırsa hasar şu bu daha iyi gözle fark edilebilir.
Tek sorun bıçak koplarında filan etrafa parça dağılması. Ama diğer yandan fanlar daha uzun olduğundan daha esnek olacaklar çarpmalar karşı. ( kuş filan için)
Tehlikeli geldi söylemim tamamen hissi. Teknik bilgiye haiz değilim konu ile alakalı ama yukarıda da dediğim gibi ikisinde de pervaneler aslında açıkta. Ben uçak yolculuğu esnasında camdan baktığımda dönen koca bir pervane görmek istemem açıkçası. Oradan fırlayıp gelecek gibi hissettirir bana. (Final destination etkisi)
Yakıt tüketimi ve emisyonu düşürecek
Test platformu olarak seçilen uçak, Airbus'ın ürettiği ilk A380 olacak. Dört motorlu yapısı ve geniş kabin alanı, uçağın gelişmiş ölçüm ekipmanlarını taşımasına imkan tanıyor. Ayrıca test sırasında motor sistemlerinden birinde yaşanabilecek olası sorunların, dört motorlu yapı sayesinde uçuş operasyonunu daha az etkilemesi bekleniyor.
Testlerin merkezinde ise, Airbus ve CFM International'ın RISE (Revolutionary Innovation for Sustainable Engines) programı kapsamında geliştirdiği açık fanlı motor teknolojisi bulunuyor. Bu tasarım, geleneksel turbofan motorlardan önemli ölçüde ayrılıyor. Günümüzde kullanılan jet motorlarında fan bölümü motorun dışındaki koruyucu nacelle yapısının içinde yer alırken, açık fan tasarımında fan kanatları dışarıda bulunuyor.
Geleneksel jet motorlarından ayrışıyor
Aslına bakacak olursak, açık fanlı motorlar, havacılık sektöründe onlarca yıldır kullanılan geleneksel motor mimarisinden farklı bir yaklaşım sunuyor. Fanın dışarıda bulunması teorik olarak daha yüksek aerodinamik verimlilik sağlayabiliyor. Ancak bu tasarımın önünde bazı önemli zorluklar da bulunuyor. Özellikle gürültü seviyeleri, kuş çarpması, güvenlik ve yolcu kabulü gibi konular, açık fan teknolojisinin yaygınlaşması önündeki en önemli başlıklar arasında.
Ayrıca Bkz.Envantere girecek seri üretim HÜRJET ilk uçuşunu gerçekleştirdi
Bu nedenle A380 üzerinde yapılacak uçuş testleri, teknolojinin gerçek dünya koşullarındaki performansı açısından önemli olacak. Airbus ve CFM, açık fan teknolojisinin mevcut turbofan motorlarla benzer uçuş hızlarını korurken daha düşük yakıt tüketimi sunup sunamayacağını test edecek.
Hedef gelecek nesil dar gövdeli uçaklar
A380 üzerinde gerçekleştirilecek testler, teknolojinin doğrudan bu dev yolcu uçağında kullanılacağı anlamına gelmiyor. Açık fanlı motor konsepti esas olarak gelecekte geliştirilecek dar gövdeli yolcu uçakları için değerlendiriliyor. Başarılı olması halinde teknoloji, gelecek nesil Airbus ve diğer ticari uçaklarda kullanılabilir. Açık fan motorlarının hizmete girişinin ise 2030'lu yılların ortalarına doğru gerçekleşmesi bekleniyor.
Kaynak:https://simpleflying.com/airbus-begin-open-fan-engine-testing-a380/
Haberi Portalda Gör